سپس فرمودند : يك سوم زياد است . « 1 » پس هر كس اختيار دارد نسبت به يك سوم از اموالش كه وصيت نسبت به آن نافذ است وصيت كند . وصيت نسبت به مقدار بيشتر از يك سوم در اختيار ورثه است . حتى اگر رد كنند و سپس پشيمان شده مجدداً بپذيرند فايدهاى ندارد . « 2 »
غَيرَ مُضَآرٍّ : مضار در اصل مضارر و اسم فاعل است ، يعنى وصيت كننده نبايد ضرر بزند . تفاسير اين جمله را اينگونه معنا كردهاند كه وصيت كننده بيش از ثلث وصيت نكند . چون به حق ورّاث تجاوز كرده و در محدودهاى وارد شده است كه بايد مطابق آنچه خداوند فرض فرموده است در ميان وارثان تقسيم شود . « 3 »
مرحوم آقاى طباطبايى هم در تفسير الميزان اين احتمال را مطرح كرده كه ضرر نسبت به غير وارث باشد وى گفته است :
« برخىها قرض دارند اما براى اين كه وانمود كنند چيزى ندارند و دستشان خالى است اموالشان را وصيت مىكنند ، تا در نتيجه به غير - يعنى غرما و طلبكاران - ضرر بزنند » . « 4 »
اما آنچه تفاسير ديگر نوشتهاند و بيان كرديم بهتر و بىاشكالتر است ؛ چرا كه اگر كسى طلبكارانى داشته باشد ، حق غرما بر وصيت مقدم
هامش
( 1 ) . مالك ابن انس ، المدونة الكبرى ، ج 6 ، ص 4 ؛ مغنى المحتاج ، ج 3 ص 46 .
( 2 ) . مفيد ، المقنعة ، ص 670 .
( 3 ) . شيخ طوسى ، التبيان ، ج 2 ، ص 110 ؛ طبرسى ، مجمع البيان ، ج 3 ، ص 35 ؛ فيض كاشانى ، تفسير الصافى ، ج 1 ، ص 428 ؛ قرطبى ، جامع لاحكام القرآن ، ج 5 ، ص 80 و تفسير ابن كثير ، ج 1 ، ص 470 .
( 4 ) . طباطبايى ، الميزان ، ج 4 ، ص 212 .