گشود كه كارشان خونريزى بود و فساد ؛ رحم و مروت براى آنها معنا نداشت ؛ قتل و دزدى سرلوحه كارشان بود ؛ بسيار مغرور و فخر فروش بودند ، و زمانى كه درگيرى پيش مىآمد مفاخر خود را به رخ همديگر مىكشيدند .
از مقاتل و كلبى نقل شده است كه سوره تكاثر راجع به دو قبيله از قريش به نام بنىعبدمناف و بنىسهم نازل شد . آن دو راجع به بزرگان و اشراف خود با همديگرمخاصمه مىكردند . بنى عبد مناف مىگفتند : نحن اكثر سيداً و اعز عزيزاً و اعظم نفراً . بنى سهم نيز همين ادعا را داشتند ، اما چون تعداد بزرگان عبدمناف بيشتر بود ، قبيله بنى سهم قبور مردگان را شمردند « 1 » تا آنها را به حساب بياورند . اين خصلت مختص به قريش نبود ، بلكه اعراب جاهلى اينگونه رفتار مىكردند . فرهنگ آنان به گونهاى بود كه وقتى به آنها خبر مىرسيد كه فرزندشان دختر است صورتش از فرط ناراحتى سياه مىشد ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ . « 2 » حضرت محمد ( ص ) در چنين جامعهاى و براى هدايت و تربيت اينگونه افرادى مبعوث شدند ؛ جامعهاى كه رذائل جاى فضائل را گرفته بود . بعد از رسالت پيامبر و نزول وحى ، آنچنان اين جامعه متحول شد و متخلق به اخلاق اسلامى گرديد كه بعد از چند قرن توانست تمدنى را به وجود آورد كه زمانى
هامش
( 1 ) . واحدى ، اسباب نزول القرآن ، ص 490 .
( 2 ) . سوره نحل ، آيه 58 .