2 - محور « انسان - خدا » : در اين محور درست به نحو معكوس روابطى كه انسان با خدا دارد يا لازم است داشته باشد ( از نظر طبيعى ، روحى ، شرعى ، اخلاقى ، عبادى و . . . ) قرار مىگيرد .
3 - محور « خدا - جهان » : در اين محور هرگونه مشيت خدا نسبت به جهان ( از طريق تكوينى ، تشريعى ، دنيوى ، اخروى ، جهان معنوى يا مادى مربوط به گذشته يا آينده يا حال ) جاى مىگيرد .
4 - محور « جهان - خدا » : در اين محور هر گونه ارتباط و انتسابى كه جهان به خدا دارد يا لازم و مناسب است داشته باشد ، مورد نظر است .
5 - محور « انسان - جهان » : كه از ارتباط و انتساب به جهان نشأت مىگيرد . در اين بخش نيز فرق نمىكند ، آنچه هست با آنچه بايد باشد هر دو مورد نظر است .
6 - محور « جهان - انسان » : هر انتسابى كه جهان با انسان دارد يا بايد داشته باشد در اين محور بحث مىشود .
اين سه مركز و شش محور ، مجموعه كامل شناخت است كه در قرآن كريم مطرح شده است و اساس و پايه هدايت قرآنى را در بر مىگيرند .
در خاتمه حديثى از حضرت صادق ( ع ) مناسب اين مقال است .
« رُوِىَ عَنِ الصادق ( ع ) : وَجَدْتُ عِلْمَ الناسِ كُلِّهم فى أرْبَع ، أوَّلُها : أنْ تَعرفَ ربَّك ، و الثانية : أنْ تَعْرِفَ ما صَنَعَ بِكَ ، الثالثة : أنْ تَعْرِفَ ما
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 110
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص١١٠