فقط در محدودهء شناخت و اطّلاعات خود مىتواند طبابت كند و در هر موردى كه بيمارى يا داروى آن را نتواند تشخيص دهد ، نبايد دخالت كند و اگر معالجه نمايد و بيمار دچار عوارض ناگوارى شود ، ضامن مىباشد ، زيرا پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم فرموده : « هر كس طبابت كند و عالم به علم طب نباشد ، ضامن است . » « 1 » « مسألهء 2625 » اگر پزشك با بيمار يا ولىّ او شرط عدم ضمان كند ، يعنى به او بگويد : « اگر ضررى به بيمار برسد ضامن نيستم » ، در صورتى كه پزشك حاذق باشد و دقّت و احتياط لازم را در معالجه رعايت نمايد و در عين حال به بيمار ضررى برسد ، ضامن نيست .
« مسألهء 2626 » اگر پزشك دارويى را تعريف كند يا بگويد : « درمان فلان درد با فلان داروست » و بيمار با اختيار و فهم خود دارو را با بيمارى خود منطبق نموده و مصرف كند ، پزشك در برابر عوارض آن ضامن نيست .
« مسألهء 2627 » اگر پزشك نسخه نوشته و دستور مصرف دارو دهد به گونهاى كه بيمار از خود اختيارى نداشته و به واسطه اعتماد به دستور پزشك دارو را مصرف نمايد ، چنانچه در معالجه خطا كرده و به بيمار ضررى برسد يا بميرد ، ضامن خواهد بود .
« مسألهء 2628 » اگر پزشك با دست خود به بيمار دارو بدهد و يا آمپول تزريق نمايد و عوارضى پيش آيد ، مسئول مىباشد ، مگر اين كه شرط عدم ضمان كند و احتياط لازم را بنمايد .
« مسألهء 2629 » اگر موقعيّتى پيش آيد كه تسريع در معالجه لازم باشد و شرط عدم ضمان يا اجازه گرفتن از بيمار يا ولىّ او ميسّر نباشد ، چنانچه پزشك با احتياط لازم اقدام به معالجه كند ، ضامن نيست .
« مسألهء 2630 » اگر بيمار يا ولىّ او شرط عدم ضمان را از پزشك قبول نكنند ، چنانچه جان بيمار در خطر نباشد يا اين كه مراجعه به پزشك ديگرى ممكن باشد ، پزشك مىتواند بيمار را رها كرده و معالجه ننمايد و اگر جان بيمار در خطر باشد و
هامش
( 1 ) - سنن ابن ماجه ، ح 3466 - كنز العمّال ، ج 10 ، ص 32 ، ح 28221 .