و نتوانسته اين كار را بكند ، يك قربانى كامل ديگر به فقير بدهد ، كافى است ؟
پاسخ : اگر از دادن صدقه معذور بوده يا صدقه دادن حرجى بوده ، تكليف او ساقط است و واجب نيست كه قربانى ديگرى به جاى آن بدهد و اين كار ، اگر چه كار نيكويى است ، ولى بدل از قربانى حج محسوب نمىشود .
مسائل ديگر قربانى
[ 2093 ] سؤال 257 : آيا جايز است به جاى قربانى كردن در منى ، قيمت آن را در راه خير مصرف نمود ؟
پاسخ : صرف قيمت به جاى قربانى در مصارف ديگر مجزى نيست .
[ 2094 ] سؤال 258 : مىدانيم كه در موقع ذبح كردن ، حيوان بايد رو به قبله باشد . اگر حيوان را به طرف راست يا چپ بخوابانند و يا ايستاده به طرف قبله آن را ذبح كنند ، حكمش چيست ؟
پاسخ : در فرض هر يك از حالات مذكور ، چنانچه حيوان رو به قبله باشد ، حلال و مجزى است .
[ 2095 ] سؤال 259 : آيا در كشتارگاههاى صنعتى كه ذابح آن شيعه نيست ، مىتوان قربانى كرد ؟
پاسخ : اگر ذابح ، مسلمان باشد ، كفايت مىكند ، هر چند شيعه نباشد .
حلق و تقصير
وقت حلق و تقصير در حج
[ 2096 ] سؤال 260 : اگر حاجى كسى را براى قربانى كردن ، نايب خود قرار دهد و تا غروب روز عيد ، خبرى از نايب به او نرسد ، آيا مىتواند سر خود را بتراشد ؟
پاسخ : تا از قربانى مطمئن نشود ، سر تراشيدن جايز نيست .
[ 2097 ] سؤال 261 : مىدانيم كه مقدّم كردن حلق و تقصير بر ذبح جايز نيست . حال اگر براى