خود حاكم شرع برساند و اگر مىداند كه صاحب آن در بين افراد محصور است ، در صورت عدم امكان راضى كردن آنها ، بين آنها توزيع كند و چنانچه مقدار و ارزش آن را نمىداند و ترديد بين مقدار كمتر و مقدار بيشتر دارد ، اگر مقدار كمتر را بپردازد ، كافى است .
سرمايه ، ابزار و وسايل كسب و كار
[ 1378 ] سؤال 19 : آيا به سرمايه خمس تعلّق مىگيرد يا به سود حاصل از آن يا حكم مسأله به صورت ديگرى است ؟
پاسخ : اگر با سرمايه فقط مؤونهء زندگى حاصل شود ، خمس ندارد و اگر بيش از آن به دست آيد ، بايد به نسبت زيادى ، خمس آن پرداخت شود و منافع حاصل از آن ، چنانچه در مؤونهء سال مصرف نشود ، خمس دارد .
[ 1379 ] سؤال 20 : آيا به ابزار كسب و كار انسان كه از درآمد بين سال آن را تهيه مىكند ، خمس تعلّق مىگيرد ؟
پاسخ : اگر با آن ابزار فقط تحصيل مؤونهء زندگى خود را مىكند ، خمس ندارد ؛ ولى اگر زيادتر از مؤونهء زندگى را به دست مىآورد ، بايد به نسبت زيادى ، خمس آن ابزار را بپردازد .
[ 1380 ] سؤال 21 : شخصى مقلّد مرجعى بوده كه خمس سرمايه و ابزار كار را واجب نمىدانسته و سالها بدين صورت گذشته و احياناً در طول اين سالها مقدارى از سرمايه و ابزار و آلاتى كه خمس آنها داده نشده ، از بين رفته است . اكنون پس از فوت آن مرجع بزرگوار ، مقلّد مرجع ديگرى شده كه خمس سرمايه و ابزار كار را واجب مىداند . آيا حالا نسبت به سرمايه و ابزار باقى مانده و از بين رفته ، تكليفى دارد ؟
پاسخ : در مورد سرمايه و ابزار و آلاتى كه عين آنها باقى مانده است ، بايد بر طبق فتواى مرجع تقليد فعلىاش عمل نمايد و نسبت به سرمايه و ابزار و