[ 1351 ] سؤال 62 : مسافرى در حال روزهء ماه رمضان ، نزديك غروب در هواپيما مىنشيند و به سوى مغرب حركت مىكند . اگر هنوز در هواپيما آفتاب را ببيند و آفتاب غروب نكرده باشد ، ولى در مبدئى كه از آن حركت كرده ، قدرى هم از غروب آفتاب گذشته باشد ، آيا مىتواند روزهء خود را بخورد ؟
پاسخ : مادامى كه آفتاب براى آن شخص غروب نكرده است ، افطار جايز نيست ، هر چند در شهرى كه او بوده ، آفتاب غروب كرده باشد .
[ 1352 ] سؤال 63 : كسى كه در ماه رمضان هر شب از حدّ ترخّص محلّ اقامت خود و به مقدار كمتر از مسافت شرعى خارج مىشود و در همان شب يا بعد از اذان صبح و قبل از زوال باز مىگردد ، روزهاش صحيح است يا خير ؟
پاسخ : اگر به محلّى كه مىرود ، جزء توابع محلّ اقامت مثل مزارع و بساتين و . . .
و ملحق به محلّ اقامت باشد ، به طورى كه رفتن به آن جا منافى با صدق عرفى اقامه در بلد نداشته باشد و يا اگر اين طور نيست ، زمان خروج از محلّ اقامه بيش از يكى دو ساعت نباشد ، اشكال ندارد ، و گرنه تحقّق اقامه مشكل است .
[ 1353 ] سؤال 64 : تعدادى از ايرانيان در ماه مبارك رمضان عازم سوريه مىشوند و مايلند قصد ده روز كنند و روزه بگيرند . زائران معمولًا در منطقهء زينبيه يا دمشق مستقر مىشوند و هر روز بين اين دو مكان تردّد دارند و فاصلهء ميدان مرجه در مركز دمشق تا زينبيه ، حدود سيزده كيلومتر است و هم اكنون تقريباً دمشق و زينبيه به هم متصل شدهاند . آيا زائران مىتوانند در يكى از اين دو مكان ، قصد ده روز نموده ، روزه بگيرند و روزها بين اين دو مكان تردّد نمايند ؟
پاسخ : اگر به طورى به هم متصل يا نزديك باشند كه مجموعاً يك شهر محسوب شوند يا آن كه منطقهء زيارتگاه ، جزء حومه و توابع شهر باشد و عرفاً رفت و آمد و توقّف در آن جا منافى با اقامت در آن شهر محسوب نشود ، مىتوانند قصد اقامت كنند و نمازشان تمام و روزههايشان صحيح است .
استفتائات (فارسى) — صفحة 354
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٥٤