جراحى ، تأثيرات شگرفى در اين زمينه به وجود آورده است . بنابراين ، براى « بررسى فقهى و حقوقى تغيير جنسيت » ، موضوع شناسى يا تحرير موضوع ، از اهميت زيادى برخوردار است . به اين منظور ، با پزشكان ، روان پزشكان ، بيماران و خانوادههاى آنها گفت و گو داشته ، و در اين باره گزارشها و عكسهايى را تهيه كردهام . براى پرهيز از اطاله كلام ، تنها بخشى ازگزارشها و عكسها در رساله آورده شد ( به بخش ضمائم مراجعه فرماييد ) .
4 . پيشنهادات
الف ) ضرورت شناخت ابعاد مختلف تغيير جنسيت
تغيير جنسيت ، تنها در قالب مباحث فقهى و حقوقى ، خلاصه نمىشود ، اگرچه اين رساله ، بيشتر به اين امر توجه داشت . به عبارت ديگر ، اين مسأله داراى ابعاد گوناگونِ ديگرى مانند : جامعه شناسى ، روان شناسى و پزشكى نيز هست . بنابراين ، براى تبيين هر چه بيشتر اين مسأله ، لازم است به ابعاد مختلف آن توجه داشت ، در غير اين صورت ، نمىتوان درك درستى از اين پديده داشته باشيم . از اين رو ، پيشنهاد مىشود يك سازمان دولتى ويژه ، به اين امر اختصاص داده شود و عدهاى از صاحب نظران در رشتههاى گوناگون ، عضو آن باشند . وظيفهء اين نهاد قانونى ، تدوين قوانين ، آيين نامه و دستورالعملهاى مربوط به تغيير جنسيت است . علاوه بر اين ، اين نهاد رسمى مسؤوليت نظارت و كنترل را نيز به عهده خواهد داشت .
اگرچه گفته مىشود در پانزده سال گذشته حدود 500 تغيير جنسيت در ايران صورت گرفته است ، ولى هيچ آمار رسمى و دقيق در اين باره وجود ندارد . نيز هيچ آمارى درباره تعداد بيماران دو جنسى و ترانسها وجود ندارد . علاوه بر اين ، بيماران پس از تغيير جنسيت ، به حال خود رها شدهاند ، و هيچ كنترل ، نظارت و حمايتى در مورد آنان وجود ندارد . همه اين نابسامانىها با تعيين يك سازمان دولتى و قانونى ، كاهش خواهد يافت .