دليل اول : عرفى بودن عناوين نسبى
« عناوين نسبى » علاوه بر اينكه داراى آثار شرعى و حقوقى هستند ، از يك نظر ، عرفى نيز هستند . پس بايد ملاحظه نمود كه آيا اين عناوين عرفاً قابل صدق است يا نه ؟ اگر پدر تغيير جنسيت دهد و به زن تبديل شود ، آيا عرفاً « مادر » محسوب مىشود يا نه ؟ نيز هرگاه مادر تغيير جنسيت دهد ، آيا مرد فعلى ، عرفاً « پدر » محسوب مىشود يا نه ؟
پاسخ منفى است ؛ زيرا هرگاه افراد جامعه با چنين فردى مواجه شوند خواهند گفت : اين « پدرى » است كه تغيير جنسيت داده و در حال حاضر زن است ( نه مادر ) ؛ يا خواهند گفت : اين « مادرى » است كه تغيير جنسيت داده و در حال حاضر مرد است ( نه پدر ) . برخى فقيهان شيعه به دليل « عرف » ، به عنوان دليلى براى اثبات عناوين خانوادگى اشاره كردهاند . آيتالله محمد مؤمن در اين باره مىگويد :
بعيد نيست كه ادعا شود : پس از تغيير جنسيت مادر ، باز هم وى مادر فرزندانش گفته مىشود و دليل اين مدعا عرف است . « 1 » و اين در حالى است كه در تغيير جنسيت « خواهر و برادر » ، « عمو و عمه » ، « دايى و خاله » اين صدق عرفى مشاهده مىشود . يعنى اگر خواهر ، تغيير جنسيت دهد و به مرد تبديل گردد ، عنوان « برادر » بر وى قابل صدق و جريان است . نيز اگر عمو تغيير جنسيت دهد و زن گردد ، عرفاً عنوان « عمه » بر وى قابل صدق است و نيز اگر دايى تغيير جنسيت دهد ، عرفا عنوان خاله بر وى قابل جريان است . آيتالله سيد محسن خرازى نيز به مسألهء « صدق عرفى » به عنوان دليلى براى اثبات يا نفى عناوين خانوادگى تأكيد مىكند :
بعد از تغيير جنسيت هم اين شخص [ پدر تغيير جنسيت داده ] همان است . و لذا عنوان پدر در حال حاضر نيز حقيقتاً بر او صدق مىكند از باب مشتق بر كسى كه به مصدر اين مشتق الان متصف است ؛ زيرا اگر فرزند اين زن بگويد :
هامش
( 1 ) . محمد مومن ، كلمات سديدهء فى مسائل جديدهء ، ص 115 .