آمريكايى حقوق بشر » ، « منشور عرب راجع به حقوق بشر » و « اعلاميه اسلامى حقوق بشر » نيز با وجود ذكر ممنوعيّت شكنجه و رفتار غيرانسانى ، هيچ تعريفى از آن ارائه نكردهاند . با اين وجود ، « كنوانسيون آمريكايى پيشگيرى و مجازات شكنجه مصوّب 1985 » « 1 » كه در سال 1987 م لازمالاجرا گرديده است ، در مادّه دو ، « شكنجه » را بدين صورت تعريف مىكند :
« در اين كنوانسيون ، مقصود از « شكنجه » ، هر يك از اعمال زير است كه با قصد انجام شود : موردى كه درد يا رنج جسمى يا روحى بر يك فرد به منظور بازجويى جزايى ، ارعاب ، مجازات شخصى ، به عنوان اقدامى پيشگيرانه ، به عنوان تنبيه ، و يا به هر دليل ديگرى تحميل گردد . شكنجه همچنين شامل استفاده از شيوههايى عليه افراد به قصد از بين بردن و محو شخصيت قربانى و يا كم كردن توانايىهاى روحى يا جسمى فرد مىشود ، حتّى اگر اين اعمال موجب ايجاد بيمارىهاى روانى يا دردهاى روانى نشود .
مفهوم شكنجه ، شامل درد و رنج ناشى از اقدامات قانونى كه نتيجهى انحصارى يا ذاتى اين اقدامات باشد ، نمىشود ؛ مشروط به آنكه اين اقدامات شامل اجراى اعمال يا استفاده از شيوههاى اشاره شده در اين مادّه نباشد . » « 2 » جايگاه ديگرى كه با بررسى آن مىتوان به تعريفى از شكنجه دست يافت ، رويه قضايى است كه توسط نهادهاى قضايى و شبه قضايى بينالمللى و منطقهاى ايجاد مىشود . گرچه پيدا كردن يك تعريف در اين رويهها كارى بس دشوار است ، به خصوص دربارهى ساير رفتارهاى غير انسانى ، اما به هر حال ، اين امر امكانپذير
هامش
( 1 ). Inter - American Convention to Prevent and Punish Torture , ; Adopted By the th regular session of the General Assembly of the Organization of American State , Cartagena de indias , Colombia , December , Entered into force February , .( 2 ) . در برخى از اعلاميهها نظير « اعلاميه توكيو » كه به وسيله بيست و نه انجمن پزشكى جهان در توكيو در 10 اكتبر 1975 تصويب شد ، نيز شكنجه تعريف شده است ؛ كه به جهت اهميت اندك آن مطرح نمىگردد . تنها نكتهاى كه در تعريف اين اعلاميه از شكنجه وجود دارد ، اين است كه قيد رسمى بودن مقام شكنجهگر را ذكر نكرده است .