تنبيه دهم : آيا قاعده لاحرج فقط نافى حكم است ؟
تنبيه دهم آيا قاعده لاحرج فقط نافى حكم است ؟
مسأله مهمّ ديگرى كه در مورد قاعده لاحرج وجود دارد ، اين سؤال است كه آيا اين قاعده فقط نافى حكم است ، يا اين كه مىتواند مثبت حكم نيز باشد ؟
در برخى از كلمات بزرگان ، گاه اشاره شده است كه قاعده لاحرج مانند قاعده لاضرر فقط نافى حكم حرجى است و به وسيله اين قاعده نمىتوان حكم ديگرى را اثبات نمود ؛ آنان براى اين مطلب به اين نكته اشاره دارند كه لسان اين قاعده ، لسان نفى است و نه اثبات . امّا در طىّ مباحث گذشته ثابت شد كه اين مطلب مطابق تحقيق نيست ؛ و در استدلال به دوّمين و سوّمين آيه از آيات شريفه و همچنين در روايت پنجم و ششم از رواياتى كه براى قاعده مورد استدلال قرار گرفت ، اثبات شد كه اين قاعده مىتواند مثبت نيز باشد . از اين رو ، تكرار آن لازم نيست ؛ و با وجود شواهد متعدّد ، ديگر نمىتوان به قرينيّت لسان اعتماد نمود .