قائل شدن در ميان افراد ، به يأس و دلسردى مردم و از هم پاشيدن اساس اجتماع منجر نمىشود . به عبارت ديگر ، در يك جامعهء اسلامى هرگز نبايد ديده شود عدهاى كه زحمات فوقالعاده مىكشند و با ايثار و جانبازى تلاش مىكنند ، كمتر از استحقاق خود تشويق و قدردانى ببينند ، ولى در عوض ، كسانى كه عمل چشمگيرى انجام ندادهاند مورد لطف و محبّت زمامدار باشند و بيش از استحقاق و لياقت خود تشويق شوند . چنين امرى علاوه بر آن كه يك بىعدالتى آشكار و غيراسلامى است ، ضربهء مهلكى نيز بر پيكر جامعه وارد مىآورد و افراد تلاشگر را دلسرد و منزوى مىسازد و آنان را از ادامهء شور و حرارت و ايثار و فداكارى باز مىدارد .
بنابراين ، يك زمامدار لايق ، همانگونه كه نبايد از تشويق افراد شايسته غفلت ورزد ، مىبايست از تشويقهاى بيش از حدود و حقوق اشخاص نيز كه نشانهء تبعيض و عدم رعايت عدالت است ، خوددارى نمايد .
بر اين اساس ، حاكم موظّف است كه تشويق و قدردانى از افراد را ( بالأخص در نيروهاى مسلّح ) با محاسبهاى دقيق و بر اساس كار و تلاش و لياقت اشخاص به عمل آورد و از دخالت دادن مقام و موقعيت ، بزرگى وكوچكى ، شهرت و گمنامى ، ثروت و فقر و . . . خوددارى نمايد . با اين ديد ، على عليه السلام نيز مىفرمايد :
ثُمَّ اعْرِفْ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا أَبْلَى وَ لا تَضُمَّنَّ بَلاءَ امْرِئٍ إِلَى غَيْرِهِ وَ لا تُقَصِّرَنَّ بِهِ دُونَ غَايَةِ بَلائِهِ وَ لا يَدْعُوَنَّكَ شَرَفُ امْرِئٍ إِلَى أَنْ تُعْظِمَ مِنْ بَلائِهِ مَا كَانَ صَغِيراً وَ لا ضَعَةُ امْرِئٍ إِلَى أَنْ تَسْتَصْغِرَ مِنْ بَلائِهِ مَا كَانَ عَظِيماً .
هر كس كه در هر كارى آزموده شده است ، آن را به حساب
آيين كشور دارى از ديدگاه امام على (ع) (فارسى) — صفحة 89
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٨٩