مسألهء اوّل آيا صحت استعمال مجازى به طبع است يا به وضع ؟
مرحوم آخوند ، گويا اين بحث را به عنوان مقدّمه براى بحث بعد مطرح كرده است .
بحث در ارتباط با اين است كه : آيا صحّت استعمال لفظ در معناى مجازى ، مستند به ترخيص و اجازهء واضع است يا مستند به ذوق عرفى است و ارتباطى به واضع ندارد ؟ احتمال اوّل : ممكن است گفته شود : صحّت استعمال لفظ در معناى مجازى ، در رابطه با واضع است . ولى نحوهء ارتباط با واضع به دو صورت است : 1 - ترخيص : به اين صورت كه واضع بگويد : هر لفظى را كه من براى معنايى وضع كردم ، شما مىتوانيد در معانى مجازى به كار ببريد ، البته در صورتى كه يكى از علائق مجازيهء بيست و چهارگانه - كه در علم بيان مطرح است - وجود داشته باشد .
مثل اينكه لفظ « اسد » را كه براى « حيوان مفترس » وضع شده ، به جهت وجود علاقهء مشابهت ، در « رجل شجاع » استعمال كنيم .