گفت : نمىدانم .
پرسيد : « چرا زانو به عقب تا مىخورد ؟ » .
گفت : نمىدانم .
پرسيد : « چرا كف پا داراى گودى است ؟ » .
گفت : نمىدانم .
در اين هنگام ، امام صادق عليه السلام فرمود : « امّا من مىدانم » .
آن مرد گفت : پس خود پاسخ ده .
امام صادق عليه السلام فرمود : « در سر ، رخنهها و لايههاست ؛ چون هر چيزِ درونْتهى ، هر گاه يكپارچه باشد ، شكستن ، زودتر به سراغش آيد و چون چند تكّه قرارداده شود ، شكستكى از آن دور تر است .
موى سر ، در قسمت بالاى آن قرار داده شده است تا با ريشههايش چربى را به مغز برساند و سرِ موها ، بخار را از مغز بيرون ببرد و سرما و گرمايى را كه بدان مىرسد ، از آن دفع كند .
پيشانى از مو تهى است ، از آن رو كه محلّ رسيدن نور به چشمان است ، و در آن ، چين و چروك قرار داده شده است ، بدان سبب كه عرقِ فرو ريخته از سر را در خود ، محبوس سازد و مانع رسيدن آن به چشمان شود تا بدان وقت كه انسان ، عرق خويش را پاك كند ، آنسان كه نهرها در زمين آبها را در خود محبوس مىسازند .
ابروها در بالاى چشمان قرار داده شدهاند تا نور را به اندازه كافى به چشمان راه دهند . اى هندى ! مگر نمىبينى آن كه نور بر وى چيره شود ، دست خويش را بر فراز چشمان مىگيرد تا نور به اندازه كافى از زير آن به چشمان راه بگشايد .
بينى در ميان دو چشم قرارداده شده است تا نور را در ميان دو چشم به دو بخش مساوى قسمت كند .
دانشنامه احاديث پزشكى (فارسى) — صفحة 41
مساهمون: محمد الريشهري
ص٤١