وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ »
« 1 » فَالخَيرُ : الصِّحَّةُ وَ الغِنى ، وَ الشَرُّ : المَرَضُ وَ الفَقرُ ، ابتِلاءً وَ اختِبارا . يعنى در اين سخن خداوند ، خير ، همان تندرستى و بىنيازى ، و شر نيز همان بيمارى و فقر است كه آزمون و امتحان هستند . « 2 »
1 / 1 پاكسازى جان : در مورد خطاكاران ، نقش تربيتى بيمارى در پاره كردن پردههاى غفلت ، بيدار كردن آنها و تزكيه جانشان از ناپاكىها و آلودگىها تجلّى مىيابد ، چونان كه امير مؤمنان فرموده است : « چون خداوند ، بندهاى را مبتلا به بيمارى كند ، به اندازه بيمارىاش از گناهان او فرو مىكاهد » . « 3 »
1 / 2 : تكامل انسان : امّا بيمارى نيكوكاران و پرهيزگاران ، مرتبه آنان در پيشگاه خداوند را بالاتر مىبرد و به تكاملشان مىانجامد ، چنان كه از پيامبر خدا نقل شده است كه فرمود :
مرد ، گاه داراى مرتبهاى [ منظور ] در پيشگاه خداوند است ، كه به عمل خويش بدان نمىرسد تا آن هنگام كه به ابتلايى در جسم خود آزموده شود و بدين واسطه به آن مرتبت برسد .
با توجّه به آث « 4 » ار تربيتى بيمارى در زندگى انسان ، اين كه شخص در همه عمر سالم بماند و هيچگاه بيمار نشود ، از ديدگاه روايات رسيده از معصومان ، پديدهاى نكوهيده است . پيامبر خدا در اين باره مىفرمايد :
كَفى بِالسَّلامَةِ داءً . « 5 »
درد همين بس كه [ هماره ] سلامت باشد .
هامش
( 1 ) ما شما را به شرّ و خير مىآزماييم و به سوى ما باز مىگرديد .
( 2 ) الدعوات ، ص 168 ، ح 469 ، مجمع البيان ، ج 7 ، ص 74 ، بحارالأنوار ، ج 81 ، ص 309 ، ح 25 .
( 3 ) ر . ك : ج 1 ، ص 147 ، ح 176 .
( 4 ) ر . ك : ج 1 ، ص 149 ، ح 180 .
( 5 ) المَجازات النبويّة ، ص 430 ، ح 349 ، تنبيه الخواطر ، ج 2 ، ص 7 ، بحارالأنوار ، ج 81 ، ص 174 ، ح 11 ؛ مسند الشهاب ، ج 2 ، ص 302 ، ح 1409 ، الفردوس ، ج 3 ، ص 290 ، ح 4871 ، كنز العمّال ، ج 3 ، ص 308 ، ح 6692 .