متناهى است كه :
وَ ما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ
« 1 » ، چنانكه پيشترك در بيان كريمه :
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
« 2 » اشارتى بدان شده است كه اثر هركس همشكل و شبيه اوست .
قرآن سفره پربركت رحمت رحيميه الهى است ، و اين خوان خدايى براى نفوس مستعدّه گسترده است و كبر و ناز و حاجب و دربان در اين درگاه نيست ، « 3 » و به قول كمال اصفهانى :
بر ضيافتخانه فيض نوالت منع نيست * در گشاده است و صلا در داده خوان انداخته
حضرت رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلم فرموده است : « إنّ هذا القرآن مأدبة اللّه فتعلّموا مأدبته ما استطعتم ، و إن أصفر البيوت لبيت أصفر من كتاب اللّه » . « 4 » مأدبه به فتح دال و ضمّ آن ، طعام مهمانى است ، اين مأدبه قرآن كريم است كه سفره الهى است هيچكس از كنار اين سفره با دست خالى و تهى برنمىخيزد .
و نيز مأدبه به فتح دال ادب است ، و ادب ، نگاهداشت حدّ هر چيز و راست و درست ايستاندن آنست . يعنى قرآن ادب و دستور الهى است ، از آن ادب فرا بگيريد و حدّ انسانى خودتان را حفظ
هامش
( 1 ) . مدثر / 31
( 2 ) . إسراء / 84
( 3 ) .هركه خواهد گو بيا و هرچه خواهد گو بگو * كبر و ناز و حاجب و دربان در اين درگاه نيستحافظ ، طبع قزوينى ، ص 50
( 4 ) . غرر و درر ، علم الهدى سيد مرتضى ، مجلس 27 .