تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 618

مساهمون:

ص٦١٨
و الاعداد فرمايد : هر جا در الواح ذكر طرح و كسر مىشود مراد به آن وقتى است كه خواسته باشى آيه يا سوره يا غير آن را به رسم عدد در لوحى رقم نمايى . اما هرگاه ذوالكتابه مينويسى ديگر بطرح يا ملاحظه كسر احتياج نيست ، و تا توانى عدد كسردار را در مثلث مگذار كه فائده‌اى ندارد و نفعى نمىبخشد . و نيز در همان كتاب فرمايد : چون خواهى يك آيه يا بيشتر در مثلث ذىالكتاب وضع كنى ، بايد اول ملاحظه نمود كه عدد آن به حساب ابجدى ثلث صحيح دارد يا نه ، اگر دارد خوب و اگر ثلث صحيح ندارد زحمت عبث و بىفايده نكشى . انتهى راقم گويد : اين كتاب را در فن خود أهميت و شأنى بسزا است و مؤلف آن خريت در علم اوفاق و اعداد بود . شيخ رئيس ابو على سينا رحمة الله عليه را رساله‌اى در حروف فواتح سور قرآنى است كه نسخه‌اى مخطوط از آن در تملك راقم است و آن را به تمام و كمال در يكى از مؤلفاتش در قرآن و انسان كه اكنون در دست طبع است بمناسبت پيش آمدن بحث درج كرده است . و نيز شيخ را رساله ديگر به نام كنوز المعزمين است كه باز راقم نسخه‌اى مخطوط آن را دارا است . اين رساله به همت يكى از ارباب فضل در تهران بطبع رسيده‌است و بر آن مقدمه‌اى نوشت و در آن مقدمه سخنى نادرست بدين مضمون دارد كه خواص جداول اوفاقى را فقط براى تشويق مردم به فنون رياضى گفته‌اند و بافته‌اند . و به حق اين سخن گستاخى بزرگ است كه قلمى به خطاء اين گونه خط بطلان بر صحف اكابر علم و اعاظم اهل وحدت و رياضت بكشد و احتمال اعوجاج را از خود نداند .

نكته 770

اگر كور يك مرتبه بينا شود از تعجب مبهوت گردد ، چنان كه شما اگر چيزى نادر ديديد سبحان الله گوييد با اين كه غير نادر عجبش بيشتر است .