تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 538

مساهمون:

ص٥٣٨
مستعده به تعليم و تعلم صناعت گرانقدر و هنر ارزشمند خط ، فصل خطابى چون قلم بىخم و تاب است ، و برخى ديگر خطاط را مسطره و قانونى موزون و مستطاب : الف - حضرت خاتم صلى الله عليه و آله و سلم فرموده است : من مات و ميراثه الدفاتر و المحابر وجبت له الجنة . ( باب 51 كتاب ارشاد قلوب ديلمى ) . حبر سياهى است كه مركب است ، و محبره سياهىدان است كه آمه معروف به دوات است و محابر جمع آن يعنى آنكه ميراث وى دفتر و دوات است ، بهشت مر او را واجب است . ب - امير المؤمنين على عليه السلام به نويسنده خود عبيد الله بن ابى رافع فرمود : الق دواتك ، و اطل جلفة قلمك ، و فرج بين السطور ، و قرمط بين الحروف ، فان ذلك أجدر بصباحة الخط . ( نهج البلاغه حكمت 315 ) . يعنى دواتت را ليقه بينداز . و زبانه قلمت را دراز گردان ، و ميان خطها را گشاده بدار . و حرفها را نزديك به يكديگر بنويس كه اين دستور به صباحت خط سزاوار است . ليقه كه واژه تازى است ، مركب را لايق نوشتن مىكند چه آن را خالص و روان مىگرداند و به همين جهت آن را ليقه گفته‌اند كه سياهى را براى نوشتن لياقت مىدهد . و قلم كه زبانه او دراز باشد روان مىرود و روان مى - نويسد . ج - رساله‌اى به تازى در معرفت خط و علم قلم و كتابت كه تاريخ تحرير آن 1083 ه ق است ، در تملك راقم است : در افتتاح باب نخستين آن ، اين حديث شريف از جناب آدم اولياء - الله حضرت وصى امير المؤمنين على عليه السلام بدينصورت روايت شده است :