برادرم وصول اثر گوناگون است و همهء آنها اثر وصول است چه اينكه :
اگر با ديگرانش بود ميلى * چرا ظرف مرا بشكست ليلى
تو كه اهل اشارتى بدان كه خداوند سبحان دربارهء دو كلمه طيبهاش حضرت مريم و ميوهاش حضرت عيسى روح اللّه سلام اللّه تعالى عليهما فرمود :
فَتَقَبَّلَها رَبُّها بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَ أَنْبَتَها نَباتاً حَسَناً .
« 1 » و نيز دربارهء دو بلد فرمايد :
وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً .
« 2 » و هم لسان اللّه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود :
و اعلم انّ كلّ عمل نبات و كلّ نبات لا غنى به عن المآء و المياه مختلفة فما طاب سقيه طاب غرسه و حلت ثمرته و ما خبث سقيه خبث غرسه و أمرّت ثمرته . « 3 »
اين سخن بسيار بسيار بلند است . فرمود : هر عملى نباتى است و نبات را از آب بىنيازى نيست ، و آبها گوناگونند آن نباتى كه آب وى پاكيزه است غرس وى پاك و ميوهاش شيرين شود و آنكه آب وى بد ، غرس وى بد و بارش تلخ گردد .
بارها از ما شنيدهايد كه گفتيم اعمال شما بذرهايى است كه در مزرعهء جانتان مىافشانيد . پس :
هربوى كه از مشك و قرنفل شنوى * از دولت آن زلف چو سنبل شنوى
گر نغمهء بلبل از پى گل شنوى * گل گفته بود گرچه ز بلبل شنوى
الحمد للّه كه بذرت همه طيّب و مزرعهء آن طيب و آب آن از سرچشمهء كوثر ولايت ، و خود طيّب ابن طيّب ؛ ديگر چهخواهى .
كسى كه بر لب كوثر كشيد جام مراد * دهان خويشتن از آب شورتر نكند
آرى خلعت ثمين يحبّهم و يحبّونه قابل قامت رساى مقربان بارگاه الهى است .
شيخ نجم الدين كبرى را در موت اختيارى رسالهاى است در آن رساله گويد :
طرق الى اللّه تعالى با همه كثرت آن در سه نوع محصور است : يكى طريق ارباب معاملات به كثرت صوم و صلاة و تلاوت قرآن و حج و جهاد و غير آنها از اعمال
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 37 .
( 2 ) - اعراف ( 7 ) : 58 .
( 3 ) - آخر خطبه 152 نهج البلاغه .