شده اى و چشم به سوى نظام هستى كه خودت هم از جمله آن مىباشى گشودى ، در آن حال يك پارچه حيرت اندر حيرت محو تماشاى صورت زيباى آراسته ى اين حقيقتى ، و دهشت زده مات قد و قامت موزون آنى نه از دور و تسلسل خبردارى و نه از امكان و حدوث و نه از تشكيك و تباين و نه از اصطلاحات ديگر كلامى و فلسفى و عرفانى و نه از الفاظ وجود و حق و واقع و نفس الامر و نظائر آنها ، در اين حال فقط صحو معلوم است كه با جمال بيچونش دل آرائى مىكند ، اين واقعيت محض است كه اباى از قبول عدم دارد و ان شئت قلت اثبات واجب به برهان صديقين است ، و ايمان موقنين است ، اقرا و ارق
ختامه مسك و فى ذلك فليتنا فس المتنافسون
در خاتمه اين رساله بمناسبت بحث وحدت از ديدگاه عارف و حكيم بعنوان خير ختام به نقل تفسيرى از سوره مبارك توحيد تبرك مىجوئيم اين تفسير آغاز آن مقاله اى در تفسير كلمه مباركه بسم الله الرحمن الرحيم از نگارنده است ، و بعد از آن رساله اى به لفظ اندك و معنى بسيار تاليف صاحب مشارق انوار اليقين فى كشف اسرار اميرالمؤمنين شيخ حافظ رجب بن محمد برسى حلى كه نسخه اى مخطوط از آن در تصرف نويسنده است و تا آنجا كه آگاهى دارد بطبع نرسيده است
اما مقاله نگارنده :
تفسير كلمه مباركه بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
*
الف اين آيه كريمه اعنى
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ *
نوزده حرف است ، كمل اهل توحيد قائل به وحدت شخصيه وجودند كه وجود واحد است ، در جمل ابجدى وجود و واحد به عدد حروف اين آيهاند اين نكته عليا چون با مباحث ديگر اين رساله تلفيق شود نتيجه دهد كه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ *
وجود واحد است ، و وجود واحد است و جز او نيست ، فافهم و تدبر
ب قرآن كريم كتاب حضرت سليمان پيغمبر عليه السلام را به اين صورت نقل فرموده است :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ *
أَلَّا تَعْلُوا عَلَيَّ وَ أْتُونِي مُسْلِمِينَ
( نمل 32 ) ، هر چند حكايت خاص به سليمان نبى ( ع ) است ولى استظهار مىشود كه داب سفراى