( 85 ) فَأَثابَهُمُ اللَّهُ بِما قالُوا جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ خالِدينَ فيها وَ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنينَ 86 وَ الَّذينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحيمِ
به طور مسلّم ، دشمنترين مردم نسبت به مؤمنان را ، يهود و مشركان خواهى يافت ؛ و نزديكترين دوستان به مؤمنان را كسانى مىيابى كه مىگويند : « ما نصارى هستيم » ؛ اين به خاطر آن است كه در ميان آنها ، افرادى عالم و تارك دنيا هستند ؛ و آنها ( در برابر حق ) تكبر نمىورزند .
و هر زمان آياتى را كه بر پيامبر ( اسلام ) نازل شده بشنوند ، چشمهاى آنها را مىبينى كه ( از شوق ، ) اشك مىريزد ، به خاطر حقيقتى كه دريافتهاند ؛ آنها مىگويند : « پروردگارا ! ايمان آورديم ؛ پس ما را با گواهان ( و شاهدان حق ، در زمرهء ياران محمّد ) بنويس .
چرا ما به خدا و آنچه از حق به ما رسيده است ، ايمان نياوريم ، در حالى كه آرزو داريم پروردگارمان ما را در زمرهء صالحان قرار دهد » ؟ !
خداوند به خاطر اين سخن ، به آنها باغهائى از بهشت پاداش داد كه از زير درختانش ، نهرها جارى است ؛ جاودانه در آن خواهند ماند ؛ و اين است جزاى نيكوكاران !
و كسانى كه كافر شدند و آيات ما را تكذيب كردند ، همانها اهل دوزخند .
شأن نزول :
نخستين مهاجرت در اسلام و ثمرات آن
بسيارى از مفسران از جمله ، « طبرسى » در « مجمع البيان » و « فخر رازى » و نويسندهء « المنار » در تفسيرهاى خود از مفسران پيشين نقل كردهاند كه : اين آيات دربارهء « نجاشى » زمامدار « حبشه » در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و ياران او نازل شده است و در حديثى كه در « تفسير برهان » نقل شده اين موضوع مشروحاً آمده است . « 1 »
آنچه از روايات اسلامى ، تواريخ و گفتار مفسران در اين زمينه استفاده مىشود چنين است :
هامش
( 1 ) تفاسير « مجمع البيان » ، « فخر رازى » و « برهان » ( ج 2 ، ص 344 ) ذيل آيات مورد بحث .