وجود دارد ، / 476 با توصيف قرآن از سد موافقت دارد ، و اين مطلب دانسته است كه بانى آن كورش بوده است تا وسيلهء دفاعى براى مردم آن منطقه در برابر هجوم قبايل وحشى باشد كه در طول تاريخ مردمان متمدن و شهرنشين را عرصهء غارت و چپاول خود قرار مىدادند ، و آخرين اين هجومها به رهبرى چنگيزخان مغول « 6 » صورت گرفت . و احاديث وارد شدهء در قصهء ذو القرنين با آن متناسب مىنمايد ، و خدا دانا است . [ 84 ] إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَ آتَيْناهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً - ما به او در زمين قدرت داديم و وى را در زمين صاحب تمكن ساختيم و وسيله‌اى براى انجام دادن هر كار در اختيار او قرار داديم . » اين تمكن ذو القرنين از راه شناسايى او به سببها و علتها فراهم آمد ، پس خدا به ذو القرنين اسباب و وسايل زندگى را آموخت ، و او از طريق علم خود توانست در زمين صاحب مكانت و تمكن شود و طبيعت را مسخر خويش سازد . [ 85 ] فَأَتْبَعَ سَبَباً - پس او در راه سبب به حركت در آمد . » يكى از سببها را گرفت و پس از آن كه خداوند از هر چيزى سببى به او داد در پى آن روانه شد . علم انسان زياد است و به همين سبب از ميان دانسته‌هاى خود آن را برمىگزيند كه با عمل كردن آن بتواند خود را به مطلوب خويش برساند ، و اگر بخواهد به پيروى از همهء آنچه مىداند حركت كند ، زندگى محدود او براى اين كافى نخواهد بود .

[ 86 ] حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَ وَجَدَ عِنْدَها قَوْماً - تا به جاى غروب كردن خورشيد رسيد و چنان ديد كه در مخزن آبى گل آلود فرو مىرود و در آن جا قومى يافت . »