او - جلّ و علا - سر باز زد . و بدان كه تمام گرفتارىهاى بنىآدم از اين ارث شيطانى است كه اصل اصول فتنه است ؛ و شايد آيهء شريفهء
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ
« 1 » در بعض مراحل آن ، اشاره به جهاد اكبر و مقاتله با ريشهء فتنه كه شيطان بزرگ و جنود آن ، كه در تمام اعماق قلوب انسانها شاخه و ريشه دارد ، باشد . و هركس براى رفع فتنه از درون و برون خويش بايد مجاهده نمايد . و اين جهاد است كه اگر به پيروزى رسيد همه چيز و همه كس اصلاح مىشود .
پسرم ! سعى كن كه به اين پيروزى دست يا بى ، يا دست به بعض مراحل آن .
همّت كن و از هواهاى نفسانيه كه حدّ و حصر ندارد بكاه ، و از خداى متعال - جلّ و علا - استمداد كن كه بىمدد او كس به جايى نرسد .
و نماز ، اين معراج عارفان و سفر عاشقان ، راه وصول به اين مقصد است . و اگر توفيق يا بى و يابيم به تحقّق يك ركعت آن و مشاهدهء انوار مكنون در آن و اسرار مرموز آن ، ولو به قدر طاقت خويش ، شمّهاى از مقصد و مقصود اولياى خدا را استشمام نموديم ، و دورنمايى از صلاة معراج سيّد انبيا و عرفا - عليه وعليهم وعلى آله الصلاة و السلام - را مشاهده كرديم ؛ كه خداوند منّان ما و شما را به اين نعمت بزرگ منّت نهد . راه بس دور است و بسيار خطرناك و محتاج به زاد و راحلهء فراوان ، و زاد مثل من يا هيچ يا بسيار اندك است ، مگر لطف دوست - جلّ و علا - شامل شود و دستگيرى كند .
عزيزم ! از جوانى به اندازهاى كه باقى است استفاده كن كه در پيرى همه چيز از دست مىرود ، حتى توجه به آخرت و خداى تعالى . از مكايد بزرگ شيطان و
هامش
( 1 ) - « با آنان پيكار كنيد تا فتنه نباشد و دين از آن خدا گردد » . ( البقرة ( 2 ) : 193 )