دعوت كردم و شما پذيرفتيد پس مرا ملامت و سرزنش مكنيد و خودتان را ملامت كنيد .
ملامت و سرزنش نيز از امورى است كه تنها به كسانى كه شعور و اراده دارند تعلق مىگيرد .
آيات بالا و آيات ديگرى كه در همين مضامين است براى شيطان صفات و حالاتى اثبات مىكند كه با داشتن وجود و شعور و ارادهء استقلالى ملازمند و بر قواى طبيعى كه فاقد اين صفات مىباشند صدق نمىكنند .
4 - جن
نظاير آياتى كه درباره ملائكه و شياطين گذشت بلكه بيشتر و روشنتر درباره جن نيز هست . خداى متعال درباره فرزندانى كه دعوت پدر و مادر خود را نپذيرفته ايمان نمىآورند و آيين خدا را خرافات و اساطير گذشتگان مىشمارند مىفرمايد :
« أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ »
« 1 »
آنانند كسانى كه سخن در ايشان ثابت شده در ميان امتهايى كه از جن و انس درگذشتهاند به درستى آنان زيانكار بودند .
به مقتضاى اين آيه جن نيز مانند انسان امتهاى مختلف و تكاليف و مرگ و مير دارند .
و باز در جاى ديگر مىفرمايد :
« وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قالُوا أَنْصِتُوا
هامش
( 1 ) . احقاف ، آيه 18