نابهنجارىهاى روحى و رعب و وحشت در سطح جامعه از برنامههاى و بازىهاى دشمنان بشريت است خود را از چنين آثار سوئى دور نگاهدارند و با تلقين واقعيات و مسائل عينىتر ، روحيهاى قوى و تاب و توان بيشترى پيدا كنند .
اين مطلب در آيه 175 سورهء آل عمران مطرح است كه فرمود :
إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
ترجمه : جز اين نيست كه شيطان اوليا و دوستان خود را مىترساند پس از آنها نترسيد و از من بترسيد اگر باور داريد و مؤمن هستيد .
علامه شريف رضى ( ره ) در تفسير آيهء مزبور كه ظاهرش آنست كه شيطان دوستانش را مىترساند در حالى كه قاعدتا شيطان بايد دشمنانش نه دوستانش را بترساند سؤالى مطرح مىكند و در پاسخ از آن سؤال ، به تفسير و توضيح آيه پرداخته و نكاتى را از دانشمندان اسلامى نقل مىكند . « 17 » در شأن نزول آيه ، نوشتهاند : پيامبر صلى اللَّه عليه و آله در دومين روز غزوهء احد براى آنكه روحيهء يارانش را تقويت كند و در برابر دشمنان صبر و استقامت بيشتر نشان دهد ، فرمان داد تا مشركين تعقيب شوند ولى از آن جائى كه مسلمانان سخت گرفتار آمده و رنجور و مجروح گشته بودند و به اندازهاى ، ناتوان شده بودند كه برخى از ايشان قدرت راه رفتن نداشت و توسط برادران ديگر حمل مىشد ، منافقين فرصتى پيدا كردند و به قصد ارعاب و ترساندن مؤمنين گفتند : ديروز با اين كه جايگاهى مناسب و موضع قوى و برترى داشتيد آن چنان از دشمن ضربه خورديد كه از شما جز اندكى نجات نيافت چگونه امروز با كمى ساز و برگ و قلّت نفرات مىخواهيد دشمن را در بيابان دنبال كنيد ؟ ! پس شيطان اين سخن را توسط منافقان در دل برخى مؤمنان انداخت و آن گاه خداوند اين آيت فرو فرستاد .
و مفاد آيه چنين است كه شيطان شما را از اولياى خود كه مشركين باشند مىترساند و يا مراد آنست كه شيطان شما را از كثرت نفرات و زيادى نيروى دشمن دچار وحشت مىكند ولى از آنان نترسيد . . .
بنا بر اين تفسير ، مفعول فعل « يخوف » حذف شده و « اوليائه » هم منصوب به نزع الخافض است و اصل چنين است : انما ذلكم الشيطان يخوفكم من اوليائه . . .
هامش
( 17 ) - حقائق التأويل ص 271 .