زندگى دنيا در برابر آخرت كالايى فريبنده است
[ 26 ]
اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ
- خداوند به هر كه بخواهد رزق فراوان دهد و به هر كه خواهد تنگ گيرد » .
خداوند به هر كدام از بندگانش كه بخواهد از راه لطف روزى را فراختر مىكند و يا از راه حكمت بر او تنگ مىگيرد . گاهى آدمى طالب دنياست ، خدا به او وسعت روزى مىدهد چنان كه گفت :
وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
( آل عمران ، 145 ) .
/ 337 بسط روزى از سوى خدا گاهى براى آن است كه وى را به هنگام فريفتگى به دنيا عذاب كند :
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ * فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ * فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ
( انعام ، 42 - 44 ) .
امّا نعمتهايى كه خدا به آدمى مىدهد ، افزون بر آنچه گفته شد ، گاهى از باب عذاب است . در حديث آمده :
« انّ العبد ليحرم الرّزق لذنب اذنبه »
، و گاهى براى آزمايش است . به هر حال اگر دچار تنگ روزى شدى ، از رحمت الاهى نوميد مباش ، چنان كه نبايد نعمتها سرمستت كند ، چرا كه خدا همه را از تو مىگيرد .
از جمله حكمتهاى خدا اين است كه دنيا را براى كافر فراهم مىكند تا از حقيقت محروم و از رسالت الاهى دور بماند ، و « دنيا » چنان كه در حديث آمده :
زندان مؤمن و بهشت كافر است .
وَ فَرِحُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا
- به زندگى دنيوى شاد شوند » .
« فرح » حالت اشباع نفسانى است چنان كه كودك به محض دستيابى به اسباب بازى كه طالب آن بوده است ، از آن سير مىشود . برخى از مردم نيز به سبب محدوديّت انديشه به مجرّد رسيدن به نعم دنيوى از آن سير مىگردند و اين سيرى آنان را از مسئوليّت باز مىگذارد و براى التزام و تعهّد انگيزهاى نمىيابند .