فرموده :
إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ
« 1 » و نيز فرموده :
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ
« 2 » .
اين مطالب كه در تفسير آيه مورد بحث آورديم ، مطالبى بود كه با كمك سياق از آيه استفاده نموديم ، ولى مفسرين در تفسير آن بحثهايى دامنهدار و مشاجرههاى طولانى كردهاند كه ما از اشتغال به گفتگوى درباره آن صرفنظر كرديم ، و خواننده خود مىتواند به تفاسير مفصل مراجعه نمايد .
چگونگى دريافت وحى به وسيله قلب
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ
مراد از « روح الامين » جبرئيل عليه السّلام است ، كه فرشته وحى مىباشد ، چرا كه فرمود
مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ
« 3 » و در جاى ديگر او را روح القدس خوانده ، فرموده :
قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ
« 4 » .
و اگر جبرئيل را امين خوانده ، براى اين است كه دلالت كند بر اينكه او مورد اعتماد خداى تعالى و امين در رساندن رسالت او به پيامبر او است ، نه چيزى از پيام او را تغيير مىدهد و نه جابجا و تحريف مىكند ، نه عمدا و نه سهوا و نه دچار فراموشى مىگردد ، همچنان كه توصيف او در جاى ديگر به روح قدس نيز به اين معانى اشاره دارد ، چون او را منزه از اينگونه منقصتها معرفى مىكند .
هامش
( 1 ) . نساء : 163 .
( 2 ) . يوسف : 109 .
( 3 ) . سوره بقره : 97 .
( 4 ) . سوره نحل : 102 .