مىفرمايد :
« الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى ،
آن خدايى كه هرچيز را قدر و اندازهاى داد و به راه كمال هدايتش نمود » « 1 » .
و امّا هدايت تشريعى ، اين هدايت مربوط است به امور تشريعى از قبيل اعتقادات حق و اعمال صالح كه امر و نهى ، بعث و زجر و ثواب و عقاب خداوند همه مربوط به آن است . و اين قسم هدايت نيز دو گونه است :
يكى ارائه طريق يعنى صرف نشان دادن راه كه هدايت مذكور در آيهء
« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً ،
ما راه را به او نمودهايم ، يا سپاسگزار و يا كفران پيشه است » « 2 » از آن قبيل است .
و ديگر ايصال به مطلوب يعنى دست طرف را گرفتن و به مقصدش رساندن كه در آيهء
« وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ ،
و اگر مىخواستيم وى را به وسيله آن آيهها بلند مىكرديم ولى او خود به پستى گراييد و هوس خويش را پيروى كرد » « 3 » به آن اشاره شده است ، و آيهء
« فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ »
« 4 » هم به بيان ديگرى همين هدايت را تعريف كرده و فرموده : اين قسم هدايت عبارت است از اينكه قلب به نحو مخصوصى انبساط پيدا كرده و درنتيجه بدون هيچ گرفتگى قول حق را پذيرفته به عمل صالح بگرايد ، و از تسليم بودن
هامش
( 1 ) . سورهء اعلى ، آيهء 3 .
( 2 ) . سورهء دهر ، آيهء 3 .
( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 176 .
( 4 ) . سورهء انعام ، آيهء 125 .