تعليل مطلب در آيه چنين آمده است : كه خدا هيچكس را به بيشاز طاقتش تكليف نمىكند ، و آنگاه دو حكم ديگر هم بر اين حكم ضميمه كرد .
اول اينكه : حق حضانت و شير دادن و نظير آن مال همسر است ، پس شوهر نمىتواند به زور ميان مادر و طفل جدايى بيندازد ، و مانع ديدن و يا بوسيدن و يا آغوش گرفتن فرزندش شود ، براى اينكه اين عمل مصداق روشن مضاره و حرج بر زن است ، كه در آيهء شريفه ، از آن نهى شده است .
دوم اينكه : زن نيز نمىتواند درمورد بچهء شوهر ، به شوهر مضاره و حرج وارد آورد مثلا از قبيل نگذاشتن اينكه پدر فرزند خود را ببيند ، و از اين نوع از ناراحتيها ، . . .
چون در آيهء شريفه مىفرمايد :
« لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ » ،
نه زن به وسيلهء فرزندش به ضرر و حرج مىافتد ، و نه پدر ، پس در جملهء مورد بحث ، هم حكم تشريع مراعات شده ، و هم حكم تكوين ، يعنى هم فرموده : از نظر تكوين ، فرزند هم مال پدر و هم مال مادر است ، و از طرفى ديگر فرموده : از نظر تشريع و قانون ، فرزند تنها از آن پدر است . « 1 »
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 361 - 362 . [ با تلخيص ]