بَيْنَهُمْ »
« 1 » است و كلمهاى كه در اين آيه است همان است كه در هنگام هبوط آدم به وى فرموده :
« وَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى حِينٍ ،
و براى شما است در زمين قرارگاه و زندگى تا مدتى معين » « 2 » و قضاى الهى هم همين است ؛ به خلاف استدراج كه بهمعناى رساندن نعمت بعد از نعمت است ، و اين نعمتهاى الهى به وسائطى از ملائكه و امر به انسان مىرسد ، به همين مناسبت استدراج را به صيغه متكلم مع الغير آورد ولى در املاء و در كيدى كه نتيجه استدراج و املاء است به صيغه متكلم وحده تعبير كرد . « 3 »
س 807 - « سنت مكر » چه نوع سنتى است ؟ و در چه زمانى و موقعيتى به اجراء درمىآيد ؟
ج - وقتى معلوم شد كه مردى با سنّت سختىها و ناملايمات متنبّه نمىشوند خداوند متعال سنّت ديگرى را به جاى آن سنت به نام « سنت مكر » جارى مىسازد ، و آن سنّت اين بود كه دلهاى آنان را به وسيله قساوت و اعراض از حق و علاقهمند شدن به شهوات مادى و شيفتگى در برابر زيبائىهاى دنيوى مهر مىنهاد . « 4 »
س 808 - منظور از « مكر و املاء و استدراج » الهى چيست ؟
ج - كسى كه دعوت الهى را اجابت نكرده خود را مستوجب شقاوت بنمايد ، در صورتى كه بر اين حال خود باقى بماند عذاب را براى خود تثبيت كرده است و هرچه در اين راه پيش برود بر شقاوتش افزوده مىشود گرچه
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ، آيهء 14 .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 36 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 454 .
( 4 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 246 . [ با تصرف ]