ناموسها را به باد داد ؟ ! « 1 »
س 188 - ابزارهايى كه مىتوان به وسيله آنها جامعهاى را اصلاح نمود و عدل را برقرار كرد ، و ظلم را از بين برد ، و در مقابل شرّ و فساد مقاومت كرد ، چه نوع ابزارهايى هستند ؟
ج - اين وسائل و ابزارها منحصر در سه نوع است ( « به گفته مرحوم شيخ محمد حسين كاشف الغطاء در كتاب « المثل العليا فى الاسلام لا فى بحمدون » ) :
1 - وسايل دعوت و ارشاد ( تبليغات ) ، يعنى با ايراد سخنرانىها و مقالات و كتب و انتشارات و جرائد كه خود روش بسيار پسنديده و شريف است و خداى تعالى به اين روش اشاره نموده و فرموده است :
« ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ،
مردم را با حكمت و موعظهء نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با طريقى كه بهتر از آن نباشد با ايشان مجادله نما » « 2 »
2 - وسايل مقاومت مسالمتآميز منفى ( سلبى ) ، نظير تظاهرات ، و بىاعتنايى ، و قطع رابطهء اقتصادى ، و كمك نكردن به ستمگران ، و همكارى ننمودن با آنها در امر حكومت و يا ساير فعاليتها . پيروان اين روش ، با هر گونه جنگ و ستيز و اعمال زورى مخالف بوده اجازهء آن را نمىدهند . قرآن كريم هم ( در برههاى از زمان اين طريقه را پيموده است ) ، آياتى كه به اين روش اشاره دارد :
« وَ لا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ ،
و شما مؤمنان هرگز نبايد با ظالمان همدست و دوست باشيد و گرنه آتش كيفر آنان شما را هم خواهد گرفت » « 3 » ، و
« لا
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 4 ، ص 259 .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 125 + ( ر . ك : سورهء فصلت ، آيهء 34 ) .
( 3 ) . سورهء هود ، آيهء 113 .