مىشود ، حالت خفگى به او دست مىدهد ، و قدرت بر سخن گفتن ندارد ، و يك لقمه طعام ممكن است گلوگير شود و به حيات او خاتمه دهد ، به يقين همين چشمههاى كوچك ناپيدا و به ظاهر بىاهميّت براى انسان از تمام ثروتهاى جهان برتر و بالاتر است .
بگذريم از نعمت آفتاب عالمتاب ، و هواى روحپرور و انواع مواهب زمين و گياهان و مركبها و مواهب عظيم ديگر كه به تعبير قرآن « وَ انْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللّهِ لاتُحْصُوها ؛ اگر نعمتهاى خدا را شمارش كنيد هرگز به شمارش آن قادر نمىيابيد » . « 1 »
قابل توجه اين كه بسيارى از نعمتهاى الهى است كه چون هرگز از آدمى سلب نمىشود ، هيچگاه شناخته نخواهد شد ، نعمتهايى بود كه در گذشته براى انسان دائمى بود ، با گذشت زمان انسان سلب شدن آن را در بعضى از موارد ديده و به عظمت آن نعمت پى برده در حالى كه ممكن است نعمتهاى بىشمار ديگرى باشد كه هنوز مكتوم است .
تا مسألهء سفرهاى فضايى و تأثير حالت بىوزنى بر محيط زندگى پيش نيامده بود انسان نمىدانست نيروى جاذبه چه نعمت بزرگى است و امروز مىفهميم كه اگر جاذبه نبود خانهها و كاخها و زراعتها و درختها همه با اندك چيزى به هوا پرتاب مىشد و انسان با اندك حركتى به سقف و ديوار مىخورد ، سفرهء غذا با مختصر حركتى به اطراف پراكنده مىشد و حتى فرو بردن لقمهء غذا و جرعهء آب براى انسان مشكل بود ، اگر همين يك نعمت را روزى خداوند از انسان بگيرد حركت دورانى زمين سبب مىشود كه آب درياها در فضا پخش شود و زمين به بيابانى خشك و سوزان تبديل گردد ، فكر كنيد اگر تمام عمر را به شكر همين نعمت بپردازيم قادر خواهيم بود ؟
و اگر نعمتهاى معنوى يعنى هدايت انبياء و رهنمودهاى معصومين عليهم السلام و نزول كتب آسمانى را كه از نعمتهاى مادى بسيار برتر است بر آن بيفزاييم آنگاه خواهيم
هامش
( 1 ) . نحل ، آيهء 18 .