به آنها مىرسد با نهايت اخلاص رو به درگاه خدا مىآورند ، اما همين كه امواج فرو نشست ، اوضاع آرام شد به كلى تغيير چهره داده و راه ناسپاسى را پيش مىگيرند در حالى كه در چنين شرايطى بايد توجه بيشترى به درگاه بخشندهء اين نعمتها و بر حلّال مشكلات داشته باشد .
در ادامهء اين آيه قرآن مجيد تعبير بسيار جالبى دارد مىفرمايد : « آيا خداوند نمىتواند در خشكى شما را گرفتار مصائب بزرگى سازد ( و با يك زلزلهء شديد ) شما را در زمين فرو برد يا طوفانى از سنگريزه بر سر شما فرو ريزد ( و در ميان آن مدفون كند ) بگونهاى كه هيچ يار و ياورى براى نجات خود نداشته باشيد ، يا اينكه بار ديگر شما را ( به حكم الزامهاى زندگى ) به دريا باز گرداند و طوفان كوبندهاى بر شما بفرستد و شما را به خاطر كفرتان غرق كند بگونهاى كه كسى پيدا نشود كه مطالبه خون شما كند » ( افَامِنْتُم انْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ او يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكيْلًا - امْ امِنْتُم انْ يَعِيدَكُم فِيْهِ تَارةً اخْرى فَيُرسِلُ عَلَيْكُمْ قاصِفاً مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُم بِما كَفَرْتُم ثُمَّ لاتَجدُوا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهِ تَبِيعاً ) .
اشاره به اينكه چگونه شما ناسپاسى مىكنيد و مغرور مىشويد با اينكه هر جا باشيد در چنگال قدرت پروردگاريد ، طوفانى كه در دريا به فرمان او امواج را مىانگيزد ، در صحرا و خشكى تودههاى ريگ را از جا بلند مىكند و در نقطهء ديگر فرو مىريزد و آنكس كه مىتواند شما را در دريا غرق كند ، در خشكى نيز مىتواند در اعماق زمين فرو برد ( توجه داشته باشيد كه « خسف » و « غرق » كه در آيات فوق آمده مفهومى شبيه هم دارد ؛ يكى فرو رفتن در زمين و ديگرى فرو رفتن در امواج آب است ) .
* * * در ششمين بخش از آيات ، روى سخن به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است و نتيجهء كفران نعمتهاى الهى را براى آن حضرت شرح مىدهد مىفرمايد : « آيا نديدى كسانى را كه نعمتهاى خدا را تبديل به كفران كردند و قوم خود را به دار البوار ( سرزمين هلاكت ) فرستادند »
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 66
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٦