17
اجتماعگرايى و انزواطلبى
اشاره
علماى اخلاق بحثى تحت عنوان مخالطه و عزلت در كتابهاى اخلاقى آوردهاند ، و گاه اختلاف كردهاند كه آيا مخالطه ( اجتماع گرايى ) افضل است ، يا عزلت ؟
( انزواطلبى ) بعضى تمايل به افضل بودن مخالطه داشتهاند ، و بعضى به انزواطلبى ، و گاهى نيز آن را تابع شرايط مختلف دانستهاند كه در پارهاى از شرايط اولى مطلوب است و در پارهاى از شرايط دومى .
ولى محققان - مخصوصاً محققان عصر ما - با الهام گرفتن از كتاب و سنت و دليل عقل اصل زندگى انسان را به اجتماع گرايى مىدانند ، و معتقدند انسان موجودى است اجتماعى ، و تنها در سايهء اجتماع مىتواند به اهداف والاى خود دست يابد ، مشكلات خود را آسانتر مرتفع كند ، و به سعادت مطلوب سريعتر برسد .
آنها معتقدند گوشهگيرى و انزواطلبى نه با فطرت انسان سازگار است و نه با روح تعليمات اسلام ، بلكه اجتماع گرايى ، روح تمام تعليمات اسلام است از عبادات به صورت دستهجمعى انجام مىشود گرفته تا مسائل مربوط به حقوق بشر و حكومت اسلامى ، و امر به معروف و نهى از منكر و اجراى حدود و احقاق حقوق و تعاون در برّ و تقوا و مانند آن .