برخاست مثلًا بگويد بشر جايز الخطا است ، هر كسى ممكن است در زندگى لغزشى پيدا كند ، يا گفته شود ممكن است اين كار سهواً يا از روى فراموش كارى انجام شده باشد يا نظر آن شخص فلان موضوع حلال بوده است ، بايد فعل برادر مسلمان را حمل بر صحت كرد . بنابراين اگر قابل توجيه باشد توجيه كند ، و اگر قابل توجيه نباشد مىگويد چه بهتر كه به جاى غيبت براى او استغفار كنيم ، زيرا همهء ما در معرض اين گونه لغزشها هستيم .
بعضى از بزرگان فقها معتقدند كه دفاع واجب است ، از جمله شيخنا الاعظم مرحوم علّامه شيخ انصارى در بحث غيبت از مكاسب محرّمه است .
روايات زيادى نيز دربارهء لزوم ردّ غيبت از معصومين عليهم السلام نقل شده است كه مرحوم صاحب كتاب وسائل الشيعه در باب 156 از ابواب احكام العشرة حج گردآورى نموده است از جمله :
در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « يا على مَنْ اغْتِيبَ عِنده اخْوهُ المُسلم فَاسْتَطاعَ نَصْرَهُ وَ لَمْ يَنْصُرُهُ خَذَلَهُ اللَّهُ في الدُّنْيا وَ الآخرةِ ؛ كسى كه نزد او غيبت برادر مسلمانش شود و توانائى بر يارى او داشته باشد و ياريش نكند خداوند او را در دنيا و آخرت مخذول مىكند » .
همين تعبير يا شبيه آن در روايات متعدد ديگرى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و امام صادق عليه السلام نقل شده است .
در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه در خطبهاى براى عموم مردم فرمود : « مَنْ رَدَّ عَنْ اخيه غَيْبَةً سَمِعَهُا فى مَجْلِسٍ ردَّ اللَّهُ عَنْهُ الْفَ بابٍ مِنَ الشَرِّ فِى الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ ، فَانْ لَمْ يَرُدَّ عَنْهُ وَ اعْجَبَهُ كانَ عَلَيْه كَوِزْرِ مَنْ اغْتابَ ؛ كسى كه از برادرش غيبتى را كه در مجلسى مىشنود رد كند ( و در برابر آن دفاع نمايد ) خداوند هزار در از درهاى بدى را در دنيا و آخرت از او رد مىكند . و اگر آن غيبت را رد نكند و از آن خوشحال شود همانند گناه غيبت كننده براى او خواهد بود » . « 1 »
و نيز در حديث ديگرى از همان بزرگوار نقل شده است كه فرمود : « مَنْ رَدَّ عَنْ
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، جلد 8 ، صفحه 66 .