خلاف هدفى است بسيار برتر و بالاتر ، و همين هدف و الا است كه به ما اجازه مىدهد دربارهء سوابق راويان اخبار دقت و جستجو كنيم و نقطههاى ضعف آنها را بشمريم و در كتابهاى رجال ثبت كنيم تا احكام الهى دستخوش هوا و هوسهاى اين و آن نشود .
ديگر اين كه در مسايل اجتماعى و سياسى براى گزينش افراد ، جهت پستهاى حسّاس و يا در ادامهء كار اگر نقطه ضعفهايى پنهانى وجود داشته باشد كه در سرنوشت جامعه مؤثر است ، افشا كردن آنها گرچه در حدّ ذات مشمول عنوان غيبت است ، ولى به خاطر اهميت حفظ نظام جامعهء اسلامى و كشف و خنثى كردن توطئهها اقدام به آن نه تنها اشكالى ندارد ، بلكه گاه واجب مىشود و كسانى كه بر اين گونه عيوب سرپوش مىنهند مبادا گرفتار غيبت شوند ، در واقع مصالح جامعهء اسلامى را فداى اشخاص مىكنند . حديثى كه قبلًا از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آورديم كه ملامت مىكرد و مىفرمود : « از پرده پوشى بر گناه فاجران . . . » و دستور مىداد آنها را افشا كنند تا مردم آنان را بشناسند ، ناظر به اين معنى است .
ولى اين بدان معنى نيست كه بىجهت آبروى اشخاص را ببرند و يا از حد لازم تجاوز كنند و در حريم زندگى شخصى و خصوصى آنها وارد شوند .
از آنچه در بالا گفته شد تكليف دستگاههاى اطلاعاتى كشور اسلامى نيز روشن مىشود كه اگر فعاليتهاى آنها در جهت كشف و خنثى كردن توطئهها و سلامت گزينشها براى پستهاى حساس اجتماعى باشد و از آن فراتر نروند و تجاوز نكنند ، كار آنها نه مشمول عنوان تجسّس است و نه مشمول عنوان غيبت حرام بلكه اداى وظيفه و انجام واجب است .
1 - مشمول دايرهء غيبت
بىشك غيبت افراد مؤمن و بالغ و عاقل حرام است ، و بىشك غيبت كفار حربى كه براى نابودى يا ضربه زدن به اسلام و مسلمين كمر بستهاند هيچ اشكالى ندارد ، چون آنها محترم نيستند .