يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ .
هركس دربارهء اين آيه و آيات پيش از آن بينديشد ، درخواهد يافت كه مراد از
« ذِكْرِ اللَّهِ »
دراينجا جهاد است ، چون خدا در آغاز بيان كرده است كه عزّت از آن او ، پيامبر او و مؤمنان مىباشد . آنگاه مؤمنان را نهى نموده و به ايشان هشدار داده كه مبادا غفلت كنند و با سرگرم شدن به دنيا و متاع ناچيز آن ، از ياد خدا بازبمانند و پسامد اين سرگرمى را زيان ؛ يعنى خوارى و زبونى در دنيا و آخرت قرار داده است و ترديدى نيست كه خوارى و زبونى پسامد حتمى دوستداشتن زندگى و بيم از جهاد و شهادت است و بزرگترين دليل بر اثبات اين حقيقت ، زندگى مسلمانان و عرب در اين دوره است .
وَ أَنْفِقُوا
مما
رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ .
مراد از آمدن مرگ ، آشكارشدن علايم و مقدّمات آن است و معناى آيه چنين مىباشد : از نعمتهايى كه خداوند به شما داده ، انفاق كنيد و هركس دراينباره سهلانگارى كند تا اينكه آخرين روز عمرش فرا رسد ، انگشت ندامت به دندان خواهد گزيد و در پيشگاه خدا زارى خواهد كرد كه مقدارى به او مهلت دهد ، ليكن بسيار دور است كه آنچه از دست رفته ، دوباره باز گردد . نظير اين سخن در آيه 44 از سورهء ابراهيم ، در جلد چهارم بيان شد .
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ،
اجل ، حتمى است و هيچگونه پس و پيش ندارد و كسىكه فرصت را از دست دهد ، چيزى جز زيان و سختى نصيب او نخواهد شد . نظير اين سخن خدا در آيهء 145 از سورهء آل عمران ، در جلد دوم ، بخش :
« اجل حتمى » و آيهء 34 از سورهء اعراف بيان شد .