نُورَ اللَّهِ » .
« وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ » ،
جملهء حاليه است . « يغفر » ، به جزم ، جواب براى « تؤمنون » ؛ زيرا امرى است كه بهصورت خبر مىباشد : آمنوا يغفر لكم » . « يدخلكم » عطف است بر « يغفر » . « مساكن » عطف است بر « جنّات » . « اخرى » مبتدا و خبرش محذوف مىباشد : و لكم اخرى » . جملهء
« تُحِبُّونَها »
صفت براى « اخرى » و « نصر » بدل از « اخرى » است .
تفسير
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُوَ يُدْعى إِلَى الْإِسْلامِ .
پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله قومش را به دورافكندن شرك و ايمان به خداى يگانه فراخواند . از اينرو ، آنان بر او سخت گرفتند و عليه او متّحد شدند و پيرامون او ايجاد شك كردند و به او تهمتها زدند . شخصى كه باطلگرا و كينهتوز است ، هرگاه به حق فراخوانده شود ، اينچنين به جعل اكاذيب مىپردازد و سخنان بيهوده را بههم مىبافد ، خواه فراخواننده پيامبر باشد خواه نباشد .
وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ،
خدا كسانى را كه بر خدا دروغ مىبندند هدايت نمىكند . از اين قبيل است آيه 61 از سورهء طه : « بر خدا دروغ مبنديد كه همهء شما را به عذابى هلاك كند و هركه دروغ بندد نوميد شود » ، به جلد پنجم رجوع كنيد .
يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ ،
آنان تلاش كردند كه با نيرنگها و دروغها ، اسلام را نابود كنند . بنابراين ، مثل آنان مثل كسى است كه در قدرت خداوند با او به جدال مىپردازد ، درحالىكه خداوند بر كارش غالب است ، ليكن بيشتر مردم نمىدانند .
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ .
مراد از « رسول » دراينجا حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله است و مراد از « الهدى » ، قرآن و مقصود از
« دِينِ الْحَقِّ » ،
اسلام . اين آيه و ماقبلش عينا در سوره توبه ، آيه 32 و آيه 33 ، در جلد چهارم آمده است .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى تِجارَةٍ تُنْجِيكُمْ