نيروى الهى است و مادام كه در جستوجوى حق و عدالت باشد ، شكست نمىخورد . امّا كيفر ستمكاران در آخرت ، جهنّم است و چه بد جايگاهى است .
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً وَ إِبْراهِيمَ وَ جَعَلْنا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَ الْكِتابَ .
خداوند هركدام از نوح و ابراهيم را فرستاد تا به حق فراخوانند و رسالتهاى پروردگارش را به مردم برسانند و در راه خدا با دشمنانش جهاد كنند . داستان نوح در سورهء هود ، آيات 25 - 49 و داستان ابراهيم در سورهء انبياء ، آيات 51 - 74 بيان شد .
فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ .
ضمير « منهم » به نسل اين دو پيامبر برمىگردد . برخى از اين نسل از زمرهء پاكان بودند ، امّا بيشتر و يا بسيارى از آنان بىدين و بىوجدان بودند ، كاملا همانند فرزندان علماى دين .
ثُمَّ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِرُسُلِنا .
خداوند پس از نوح و ابراهيم عليه السّلام پيامبران فراوانى را فرستاد كه از جملهء آنها هود و صالح و موسى مىباشند .
وَ قَفَّيْنا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ .
پيامبران پىدرپى آمدند ، تا اينكه نوبت به عيسى رسيد . او كتاب انجيل را به همراه داشت كه در آن زمان ، كتاب هدايت و نور بود .
وَ جَعَلْنا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً .
آنان كسانى هستند كه از حضرت مسيح عليه السّلام فرمان بردند و عينا به تعاليم و آموزههاى او عمل كردند و آنها را بر وفق هواهاى نفسانى خود تحريف نكردند و به اين موضوع ، واژهء
« اتَّبَعُوهُ »
اشاره دارد . به تفسير آيه 82 از سوره مائده ، در جلد سوم رجوع كنيد .
وَ رَهْبانِيَّةً ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّهِ فَما رَعَوْها حَقَّ رِعايَتِها .
« إِلَّا »
دراينجا بهمعناى « لكن » است و در جمله ، تقديم و تأخير صورت گرفته است . معناى آيه چنين مىباشد : خداوند رهبانيت را مقرّر نكرده است ، ليكن سركردگان مسيحيان آن را نزد خود بدعت آوردهاند و مىپندارند كه اين كار ، چون آنها را از دنيا و لذّتهايش دور مىكند ، باعث نزديكى ايشان به خدا مىشود بهرغم اينكه خدا آنان را به آن دستور نداده و آرايش و روزىهاى پاكيزه را براى آنان حلال كرده است ، آنان به همين زهدى كه خودشان باور داشتند ، پايبند نماندند ، بلكه آن را