تفسير
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ .
خداوند در دو جهان ، سزاوار ستايش است و نيز مالك جهان هستى است و براساس آنچه علم و حكمت او اقتضا كند ، آن را اداره مىكند . در نهج البلاغه آمده است :
او را به خاطر بزرگى احسانش ، روشنى برهان وجودش و بخشش و عطاى فزايندهاش ستايش مىگويى ، ستايشى كه حق او را برآورده سازد ، سپاس او را ادا كند ، به پاداش او نزديك نمايد و موجب افزايش احسان او گردد .
يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها وَ هُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ .
اين معنا در چندين آيه تكرار شده است كه برخى از آنها عبارتند از :
در جلد سوم ، آيهء 59 از سورهء انعام و در جلد چهارم ، آيهء 61 از سورهء يونس . خلاصهء معناى آيه چنين است : خدا هرچيزى را مىداند .
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَأْتِينَا السَّاعَةُ قُلْ بَلى وَ رَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ .
نظير اين آيه در جلد چهارم آيهء 53 از سورهء يونس بيان شد .
عالِمِ الْغَيْبِ لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ .
كتاب مبين ، كنايه از نگهدارى است و معناى آيه چنين مىباشد : آگاهى از روز قيامت در نزد خداست و جز او كسى وقت آن را نمىداند . به جلد سوم ، تفسير آيهء 187 از سورهء اعراف نگاه كنيد .
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ * وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ .
اين سخن خداوند حكمت دوباره برانگيخته شدن را بيان مىكند و آن اينكه خداوند نيكوكاران را به نيكى پاداش مىدهد و بدكاران را برحسب آنچه عمل كردهاند مجازات مىكند . به جلد