جز بهشت ، ناچيز و هرگرفتارى جز آتش ، عافيت است » . نيز به اين سخن او در توصيف بهشت : « آسايش و خوشى در آن از بين نمىرود ، مقيم آن كوچ نمىكند و بيرون نمىرود ، جاويد در آن پير نمىشود و باشندهء آن تهىدست نمىگردد » .
فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ .
برخى گفتهاند : مردم دورهء جاهليت ، وقتى بر كشتى سوار شدند ، با خود بتها را برمىداشتند ، وقتى كه دريا توفانى مىشد ، آنان اين بتها را به دريا مىانداختند و يا رب يا رب مىگفتند . البتّه ، اين كار دور به نظر نمىرسد . چه ، برخى از آنها بتى را از خرما مىساختند و هنگامى كه گرسنه مىشدند ، آن را مىخوردند . نظير اين سخن خدا با تفسيرش در جلد چهارم در آيه 22 از سورهء يونس ، بيان شد و خوب است در اينجا به آنچه در ج سوم ، بخش : « خدا و فطرت » نوشتيم ، رجوع شود .
لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ وَ لِيَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ؛
يعنى تا به نعمتهايى كه به ايشان داديم از قبيل رستگارى و . . . كفران كنند و در حال حاضر از بخشش و بردبارى او بهرهمند گردند ؛ زيرا به زودى آن خوارى و عذابى را كه فردا به سراغشان خواهد آمد مىبينند .
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ .
ضمير « يروا » به مشركان مكه مكرّمه كه با پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله مىجنگيدند برمىگردد ، به قرينهء اين سخن خداوند :
« حَرَماً آمِناً »
. خداوند مشركان مكه را به ياد نعمتى مىاندازد كه تنها به ايشان اختصاص داده است ؛ يعنى سكونت در شهرى كه جان و مالشان در امنوامان است ، درحالىكه مردم اطراف ، نسبت به زندگى و اموالشان نگران بودند . نظير اين آيه در آيه 125 از سورهء بقره ، آيهء 97 از سوره آل عمران و آيهء 57 از سورهء قصص بيان شد .
أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ .
هركس كه به طمع دنيا و دارايىهاى آن از باطل پيروى كند و به غيرحق خشنود شود ، از زمرهء كسانى به شمار مىرود كه به باطل ايمان آورده و به بخشش و احسان خداوند كافر شدهاند .
وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ .
جهاد در راه خدا