المتاع : چيزى كه از آن مىتوان بهره برد .
الاجل المسمّى : عمرى كه مقدّر شده است .
اعراب
« كتاب » خبر براى مبتداى محذوف : « هذا كتاب » . « لدن » ظرف زمان و يا مكان و به معناى عند ( در نزد ) . اين واژه مبنى است ؛ زيرا هميشه ظرف مىباشد . از اينرو ، نه خبر واقع مىشود ، نه حال ، نه صفت و نه صلهء موصول و هميشه به مابعدش اضافه مىشود ، مگر در « غدوة » كه در آن هم جر و هم نصب جايز است ، چنانكه مىگويى :
« لقيته لدن غدوة » ، به جر و « غدوة » به نصب ، بنابر اينكه تميز باشد . « ألا تعبدوا » : « ألا » مركب از دو كلمه است : ان و لا . « ان » به معناى « اي » مفسّره است كه « فصّلت » را تفسير مىكند ؛ زيرا در اين فعل منظور معناى سخن است و نه حروف آن . از اينرو ، « فصّلت » در اينجا از قبيل : « كتبت إليه ألا يفعل كذا » است : به او نوشتم كه چنين نكند .
« ان استغفروا » عطف است بر « ألّا تعبدوا » . « لا » در « الا تعبدوا » براى نهى است و به همين سبب ، فعل مضارع را جزم داده است .
تفسير
الر .
همانند « ألم » در ابتداى سورهء بقره است ؛ براى توضيح بيشتر به آنجا رجوع كنيد .
كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ .
مراد از كتاب ، قرآن و معناى آيه چنين است : قرآن ، معناى روشن و نظم استوار دارد و هيچگونه كاستى و نابسامانى در آن وجود ندارد ؛ زيرا اين كتاب را كسى نازل كرده كه امور را براساس دانش و حكمت ، تعيين و تدبير مىكند . برخى از عارفان مىگويند : خدا را دو كتاب است : كتاب تكوينى ؛ كه همين جهان هستى است و ديگر كتاب تدوينى و آن ، قرآن است و هركدام از اين دو ، از تمام جهات ، بر كاملترين وجه استوار است . دانشمندان