تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — صفحة 698

مساهمون:

ص٦٩٨
مىكنند كه لذت مىبرند ، درحالىكه هم از لحاظ دنيوى و هم از لحاظ اخروى بزرگ‌ترين ضرر را مىبينند .
وَ لا يَجِدُونَ عَنْها مَحِيصاً .
محيص به معناى گريزگاه است . معناى آيه اين است كه مشركان و تباهكاران كه حزب شيطانند از عذاب خدا رهايى نمىيابند . خداوند پس از هشدار و تهديد ، وعده مىدهد ؛ چراكه سنت او معمولا بدين‌گونه است كه تهديد را با تشويق همراه مىسازد . ازاين‌رو ، فرموده است :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا
در اين آيه سه تأكيد وجود دارد : اوّل ، هميشگى بودن كه لفظ « ابدا » به آن دلالت دارد ؛ دوم ، وعدهء خدا حق است ؛ سوم ، كسى راستگوتر از خدا نيست . هدف از اين تكرار آن است كه توجه دهد وعده‌هاى شيطان دروغ و آرزوهاى او توخالى و دستورهاى او باطل است . سخن راست و حق ، همانا سخن خدا و اطاعت او خير و سعادت است . سؤال : وعده به بهشت در بيشتر آيات با خلود و جاودانه بودن همراه هست . اما وعده به جهنم در بيشتر آيات با جاودانه بودن توأم نيست . رمز آن چيست ؟ پاسخ : خلود عبارت است از : اقامت طولانى كه گاه هميشگى است و گاه هميشگى نيست . كسى كه وارد بهشت شود ، از آن بيرون نمىرود . بنابراين مناسب است ، در آياتى كه به بهشت وعده داده مىشود قيد ابديت ذكر شود . اما كسى كه وارد جهنم مىشود ، گاهى عذابش قطع و از آن خارج مىشود . ازاين‌رو ، عذاب جهنم ، جز در حالات خاصى نظير شرك و قتل عمد ، با قيد ابديت همراه نشده است .