تفسير
وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ .
از سياق آيه چنين برداشت مىشود كه مراد از
« النَّبِيِّينَ »
در اينجا ، انبيا و امّتهاى پيرو آنان هستند و نه فقط خود انبيا . مقصود از « الرّسول » محمّد صلّى اللّه عليه و آله است ؛ چنانكه در آيهء 101 از سورهء بقره نيز مراد از رسول ، آن حضرت است :
« وَ لَمَّا جاءَهُمْ رَسُولٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيقٌ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ » .
معناى آيهء مورد بحث اين است : پس از آنكه خداوند براى انبيا و امتهاى پيرو آنان ، دين را با تمام اصول و فروعش بيان داشت ، از همهء آنان پيمان گرفت كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان بياورند و او را يارى دهند . همچنانكه محمّد صلّى اللّه عليه و آله نيز به نوبهء خود تمام پيامبران سابق و كتابهاى برجاىمانده از آنان نظير تورات و انجيل را تصديق كرد .
پيمان گرفتن خداوند از انبيا از طريق وحى به آنان بود . امّا پيمان گرفتن از امّتهاى پيرو انبيا به وسيلهء خود انبيا صورت گرفت ؛ بدين معنا كه هر پيامبرى از عالمان امّت خود پيمان گرفت كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان بياورند و او را يارى دهند . به بيان دقيقتر ، گرفتن پيمان از متبوع ، گرفتن پيمان از تابع را نيز به همراه دارد . وقتى بر خود پيامبر واجب باشد كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان بياورد ، پس بر پيروان او به طريق اولى واجب است . معناى ايمان آوردن انبيا به محمّد صلّى اللّه عليه و آله و يارى كردن او ، آن است كه به آمدن او پس از خود اعتقاد داشته باشند و بدان بشارت دهند .
خداوند متعال فرمود :
« وَ إِذْ قالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ يا بَنِي إِسْرائِيلَ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ ؛
« 1 » عيسى بن مريم گفت : اى بنى اسرائيل ! من پيامبر خدا بر شما هستم . توراتى را كه پيش از من بوده
هامش
( 1 ) . صف ( 61 ) آيهء 6 .