تفسير
وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ .
اين آيه سرزنشى است از سوى خداوند براى يهود ، نصارا و مشركان عرب كه به محمّد صلّى اللّه عليه و إله ايمان نياوردند . سبب سرزنش آن است كه يهود به نسبتشان به اسرائيل يعنى يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم ، مباهات مىكردند و نصارا به عيسى افتخار مىكردند و عيسى نيز از جانب مادر با اسرائيل نسبت داشت . امّا مشركان عرب ، بسيارى از آنان عدنانى بودند و نسب ايشان به اسماعيل بن ابراهيم بازمىگشت . بهعلاوه ، آنان به بركت خانهاى كه ابراهيم آن را ساخته بود ، در دوران جاهليت به منابع زيادى دست يافته بودند . بنابراين ، همگى به ابراهيم و كيش ابراهيم مباهات مىكردند . روشن است كه حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و إله نيز از نسل ابراهيم و بر كيش او بود . بنابراين ، اگر كسى به محمّد و كيش او كفر بورزد به ابراهيم و كيش او كفر ورزيده است . ترديدى نيست كه هركس به منبع عزّت و افتخارش كفر بورزد ، سفيه و بىخرد است ؛ نظير شخصى كه بر ضرر خود ، كارى انجام مىدهد كه به هلاكتش منجر مىشود .
وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِي الدُّنْيا ؛
او را پاك و خالص از پليدىها قرار داديم .
اين آيه نظير اين سخن خداى تعالى است كه مىفرمايد :
« يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً ؛
« 1 » خواست و ارادهء خدا بود كه ساحت شما اهل بيت را از هرگونه پليدى پيراسته گرداند و شما را پاك و مطهّر قرار دهد » .
وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ .
بديهى است كه ابراهيم عليه السّلام در آخرت از زمرهء صالحان مىباشد ؛ زيرا او در دنيا چنين بود . و اسلام ، آخرت را به اعمال دنيا مرتبط مىسازد و آن دو را از يكديگر جدا نمىداند . بنابراين ، اگر كسى در دنيا بينا و صالح
هامش
( 1 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 33 .