باشد ، در آخرت نيز چنين خواهد بود و كسىكه در دنيا نابينا و بدبخت باشد در آخرت نيز چنين خواهد بود .
إِذْ قالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ .
ممكن است بپرسيد : خداوند در چه زمانى از ابراهيم خواست كه اسلام بياورد ؟ آيا پيش از نبوت از وى خواست و يا پس از آن ؟ فرض اوّل ناممكن است ، زيرا خداوند از طريق وحى از كسىكه پيامبر نيست ، چيزى را نمىخواهد ، امّا فرض دوم تحصيل حاصل است ، چراكه خداوند به هيچ انسانى وحى نمىكند ، مگر پس از آنكه وى اسلام بياورد .
پاسخ : اين سؤال خدا :
« أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ »
كنايه از آن است كه ابراهيم عليه السّلام برگزيدهء برگزيدگان و شايستهء نبوت و رسالت است ، زيرا او تمام اوامر و نواهى خدا را اطاعت كرد و مسئوليت نبوت و رسالت را به نحو أتم و اكمل انجام داد . بنابراين ، آيه صرفا به منظور بيان اخلاص و فرمانبردارى ابراهيم عليه السّلام آمده است و در عينحال ، يهود ، نصارا و مشركان عرب را سرزنش مىكند ، مشركانى كه به ابراهيم مباهات مىكردند و با كسى كه براى احياى كيش ابراهيم و نشر روش و عقيدهء او آمده بود ، به مخالفت برمىخاستند .
وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ وَ يَعْقُوبُ .
ضمير در
« بِها »
به ملت [ دين ] ابراهيم برمىگردد .
فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ؛
يعنى تا دم مرگ بر اسلام ثابتقدم بمانيد تا بر همين آيين زنده شويد و با خداى روبهرو گرديد .
حقّ فرزند بر پدر
آيهء فوق نشان مىدهد كه پدر نسبت به تربيت فرزند خود و هدايت او به سوى دين حق ، مسئول است . امام زين العابدين عليه السّلام فرمود : « امّا حقّ فرزندت آن است كه بدانى او از توست و كارهاى خوب و بد او در همين دنيا به تو نسبت داده مىشود و تو