ننمود .
شرح آيات :
ايمان ، مادهء آزمون
[ 99 ] خداوند زندگى را خلق كرده تا در آن مردم را بيازمايد و ماده آزمايش را ايمان قرار داده است خداوند تعالى در امر ايمان مردم را آزادى داده است . خدا مىتوانست همان گونه كه به بندگان خويش نعمت بينايى داده است نعمت ايمان هم مىداد . و هم چنان كه روز را روشنى داده دل او را نيز به نور ايمان روشن مىساخت . ولى خدا چنين نكرد . پس بر ماست كه مردم را به ايمان مجبور نسازيم .
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
اگر پروردگار تو بخواهد ، همهء كسانى كه در روى زميناند ايمان مىآورند . آيا تو مردم را به اجبار وا مىدارى كه ايمان بياورند . » يعنى آيا تو بر مردم پيوسته فشار مىآورى كه مؤمن شوند . اين كارى است كه با حكمت آزمايش منافات دارد . آزمايش زمانى صورت مىگيرد كه در سايهء آزادى به عمل آيد .
ايمان و مشيت خدا
[ 100 ] ايمان چون ديگر اعمال نيست كه بشر بدان قيام كند ، بلكه بخشى از آن / 461 وابسته به مشيت خداست . يعنى همانند پيروزى در جنگ است كه نمىتوان صد درصد به آن يقين داشت .
وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ
جز به اذن خدا هيچ كس را نرسد كه ايمان بياورد . » خداوند روح آدمى را رخصت داده كه از نور ايمان پرتوى گيرد پس از آن كه براى اقتباس نور مهيا شد و از طريق عبادت و زارى به درگاه او به مقام وصل به