جهانيان ارزانى مىدارد . او پروردگار انسان است . بشر را به سر حد كمال رسانيده است يعنى به او از جانب خود وحى فرستاده . پس آن كه بخشايندهء عقل است همان نازل كنندهء قرآن است و آرى ، انسانى كه دريچههاى دلش بر روى حقايق مسدود نباشد ، به روشنى اين حقايق را درك خواهد كرد .
[ 38 ] ولى بعضى اصرار مىورزند كه بگويند كه قرآن وحى خدا نيست .
يعنى چيزى است كه انسانى آن را بر ساخته است قرآن به اينان خطاب مىكند كه اگر توانيد سورهاى همانند آن بياوريد . سورهاى كه در علم و بلاغت همتاى قرآن باشد .
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
مىگويند كه آن را به دروغ به خدا نسبت مىكند . بگو :
اگر راست مىگويند جز خدا ، هر كه را مىتوانيد به يارى بخوانيد و سورهاى همانند آن بياوريد . » پس هم چنان كه كسى نمىتواند يك مورچه بيافريند نمىتواند حتى جزئى از قرآن را بياورد ، زيرا آفرينندهء مورچه همان كسى است كه قرآن را وحى كرده و قرآن در آن نمط والاى خود در مرتبهاى است كه علم و قدرت بشر را ياراى فرا رفتن به آن نيست .
انگيزههاى انديشه
[ 39 ] يكى از عوامل نفسانى كه در برابر ايمان اينان قرار مىگيرد ، همانا جهل آنها و تنگنظرى آنها و اندك بودن استعداد آنهاست . از اين رو مىبينى كه هر چيز را كه نمىشناسند يا خصال و خصايص همهء ابعاد آن را در نمىيابند انكار مىكنند و حال آن كه سزاوار نيست كه انسان به حقيقت هر امرى كه آگاه نشد منكر آن باشد .
بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ
چيزى را دروغ شمردند كه به علم آن احاطه نيافته بودند . »