و اين خصلت عموم مردم است و امام على ( ع ) از آن چنين تعبير كرده كه مردم دشمن چيزهايى هستند كه به آنها جاهلاند » .
/ 387 يكى از بدترين صفات جاهليت كه هنوز هم چون سدى بر سر راه پيشرفت نوع بشر قرار گرفته همين است . بر انسان واجب است كه خود و جامعهء خود را به گونهاى تربيت كند كه از هر تازهاى با روحيهاى مثبت استقبال كند و هر پديدهء تازهاى را به مجرد اين كه دربارهء آن شناختى نداشت مردود نشمارد .
ديگر از صفات جاهليت انتظار تحول حقيقت است به واقع . مثلا اگر مردم جاهلى را بگويند كه تنبلى يا اختلافات و بىسامانيها سبب قحطى مىشود حقيقت را نمىپذيرند ، و به انتظار فرا رسيدن سالهاى قحطى مىمانند و چون به وقوع پيوست آن وقت است كه حقيقت را مىپذيرند .
ما از پى علم مىرويم تا به نيروى آن بر حوادث سبقت گيريم و خود را از خطرها برهانيم و چون حوادث در رسيدند و خطرها آشكار شدند ديگر ايمان سود نكند .
وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ
كسانى كه پيش از آنان بودند نيز پيامبران را چنين به دروغ نسبت دادند . پس بنگر كه عاقبت كار ستمگران چگونه بوده است . » [ 40 ] بار ديگر قرآن تأكيد مىكند كه يكى از عوامل اساسى كفر به قرآن حكمتآموز ارتكاب كردار بد است كه در دلهاى كافران جاى گرفته است . و نمىگذارد كه به پيامبر ايمان بياورند و اين عمل خود فساد در زمين است .
وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ
برخى از ايشان بدان ايمان مىآورند . » در آينده ، اگر مصلح و پاكدل باشند ، منتظر آيات و نشانههاى بيشترند يا كسانى كه داراى چنان روحيهء نيرومندى هستند كه مىتوانند بر فشارهاى اجتماع فاسد يا شهوات زودگذر فايق آيند .
وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ
و برخى ايمان نمىآورند . » اين گروه به سبب فرو شدنشان در فساد به امر نبوت ايمان نمىآورند زندگى