خدا پناهى نيست ، بيامرزيد . تا چون آمرزيده شوند به او باز گردند و همان برنامههاى الهى را كه برايشان مقرر شده بود به پايان برند .
پس ، اين دو آيه مكمل آيات پيشين است كه مىفرمود استغفار وقتى است كه گناه به سطح شرك نرسيده باشد و چون به آن سطح رسيد ديگر آمرزشى در كار نخواهد بود ولى پيش از آن خداى سبحان برخى از گناهان را مىآمرزد .
شرح آيات :
شفاعت چه زمان و براى چه ؟
[ 117 ] به موضوع شفاعت باز مىگرديم . رسول اللَّه چه زمان و چگونه از امت خود شفاعت خواهد كرد ؟ / 294 در اينجا به دو موضوع تأكيد مىورزيم .
يكى آن كه : شفاعت بايد از كار و كوشش انسان منشأ گيرد نه از تمنيّات و رؤياهاى او .
ديگر آن كه : هدف از شفاعت تعميق رابطه ميان پيامبر ( ص ) و قوم اوست و از آيه نخستين اين دو موضوع دريافته مىشود ولى چگونه ؟
اكنون در خود آيه مىانديشيم .
لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ
خدا توبهء پيامبر و مهاجران و انصار را پذيرفت . » توبهپذيرى خدا نسبت به پيامبر به معنى فزونى بركات اوست بر او ولى نسبت به مهاجران و انصار به معنى آمرزيدن گناهان آنهاست . ولى چگونه ؟ و به چه جهت گناهان ايشان را آمرزيد ؟ زيرا كه در ساعت شدت و سختى از پيامبر متابعت كردند و اين كارى بزرگ بود و خدا به پايمردى حسنات بزرگ گناهان كوچك را مىآمرزد و آيه بر اين تأكيد دارد .
الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ
آنان كه در ساعت عسرت همراه او بودند . » صبر كردن در ساعات عسرت كارى بزرگ است كه خدا به سبب آن ديگر